* * *
Vaqt köklam şaklida, çeçak şaklida,
Közga, köngillarga solgança ğuluv –
Ökinçli, ötkinçi umr şaklida,
Qaldirğoçlar sayrar Valfajr – suluv.
Bulutlar beşigin allalar şamol,
Ufqda tilga kirar çaqmoqlar sözi.
Olis masofalar oçadi jamol,
Yorişib ketadi turnalar közi.
Yetti qat zaminu yetti qat osmon,
Aro quyoş hamon boşlar yölini.
Dözax olovida kuyadi gumon,
Odam bir-biriga tutar qölini.
* * *
…Quyunlarda sarob çirpirak,
Muarrixlar qoladi doğda.
Ufq ortida yangrar guldurak,
Bulutlar heç kutmagan çoğda.
…Qora oqşom – nasiyasiz baqqol
Tinglamaydi kunlar arzini.
Köngil bilan körasan yaqqol,
Tölin oyning yoriq – darzini.
…Ruhiyating elitar uyqu,
Ajratolmay qolasan rangni.
Ulaşasan barçaga ulgu –
Tong atalmiş oliy jarangni.
…Fasllarning farqi yöq, balki –
Köksing aro titragan purğam –
Oniy lahza ketadi qalqib –
Oltin kuzmi va yoki köklam.
…Minorlardan silqigan surur –
Oralaydi boğni, gulşanni.
Dov-daraxtlar bari bölib jör
Kuylamoqqa boşlar Vatanni…
ULAR SURAT EMAS…
Fotograf Abduğani Jumayev
ustaxonasida
…Hayitgul daştidan esgan şabada,
Tortqilab öynaydi guldor pardani.
Yangi ming yillikka – sirli saboda –
Uçtut yengib ötgan ne-ne zarbani.
…Çingiz Ahmarov bu… yetti gözal – işq –
Nigohi moyböyoq matoda qopmiş.
Mirzo Uluğbekka sançilgan qiliç –
Odil Yoqubovning köksiga botmiş.
…Uzlatga çekingan xokisor Orol,
Balçiğidan qolgan tuproq kömgan tör.
Berdaq maqbarasi şafaqlarday ol,
Xalqim köz yoşidan zamin topgan şör.
…Toğlar öngörida qorlar, naʼmatak,
Toşkent boğlarida avjlanar bazm.
Bolalar davrasi… Totli sumalak,
Karnay-surnaylarda azaliy nazm.
…Hu oppoq bulutga orzu ortilgan,
Izlaganin topgan Bahodir Yöldoş.
Ufqdan ufqqa tarang tortilgan –
Kamalakdan çiqqan Akmal Nur – qöldoş
…Qizilqum bağrida yurgan har odam,
Zavra onamizday dilda sof niyat.
Gurlovuqda ösgan yovvoyi bodom,
Har tong tilar Sizga aʼlo kayfiyat.
…Sarmişsoydan azal moziyni izla,
Vujudingga titroq – çaqmoq örmalar.
Ular surat emas, ummonlar uzra,
Mangulik safarga çiqqan kemalar…
* * *
Vaqt daraxtin pöstidir yillar,
Tarix özi guvoh, şahodat.
Xotirotning döstidir yillar,
Minoralar – boqiy riyozat.
Lahza – tuynuk mangulik sari,
Vaqelikka qora tun – ğilof.
Imkon yöqdir imkondan nari –
Eʼtiqodga emasdir xilof.
Tong siylagay yuzin muztarning,
Sardaftarin varaqlar quyoş.
Kosib, kulol va çilangarni –
Alqagaydir böronlar dildoş –
Tutqiç bermas zamonlar zayli –
Boşlar uzra tafakkur bayroq –
Köngil – boğbon, tuyğular sayli –
“Lazgi” – raqqos qölida qayroq –
Pörtanalar tilida takror –
Tiriklikka yöqdir iştiboh.
Yurak bilsang mukammal iqror
Barçasiga ötmişdir guvoh.
Zamin, osmon – moziy doyasi,
Ehtiyojlar onasi tugal.
To bor ekan ilm sarmoyasi –
Yeçiladi har qanday çigal.
…Vaqt daraxtin pöstidir yillar,
Tarix özi guvoh, şahodat.
Xotirotning döstidir yillar,
Minoralar – boqiy riyozat.
MUZeYDA
Vaqt töxtab qolmagan bunda,
Bu joy oddiy manzildir, xolos.
Milyard yoşli oq soç oçunda
Buyumlar bor mangulikka mos.
Kunlar bejab qöyar taʼrifin,
Xotirot bor – sarhadsiz ummon.
Bunyodkor xalq uluğ tarixin,
Kelajakka yetkazgay omon.
* * *
Akmal NURGA
- Zamin… Quyoş… Keng osmon…
Ikki vujud – ikki jon.
Hayot – azaldan tirik,
Örtada tuyğu – şamdon.
Ziyosida kelajak,
Orzularga tölajak
Qarşingizda ming yillik
Asrlari kulajak.
Kapalaklar qanoti,
Zil armonlar hayoti.
Boşlanadi işq bilan
Insoniyat bayoti.
Bir boqsang dil – xarsangtoş,
Ki undan oqar köz yoş.
Quyoşdan keyingi işq,
Işqdan keyingi quyoş.
…Zamin… Quyoş… Keng osmon…
Ikki vujud – bitta jon.
Hayot – nur bilan tirik,
Örtada tuyğu – şamdon.
- Musavvirlar almaşaverar,
Almaşadi qil qalamlar ham.
Uyğoq ranglar taşlanaverar,
Ular rizqi orzu bilan jon.
Olis tarix, moziylar muşki,
Bulutlarki oqar rangsiz, sur.
Tinç qöymagay kamalak işqi,
Kamoliddin Behzod, Akmal Nur.
Zabt aylagay köngilni, köşkni,
Qilqalamdan silqigan navo.
Gul-muhabbat tuhfasi – muşkni,
Kelajakka yöllaydi havo.
* * *
Söz şaklida körinar dunyo –
Mantiq, töxtam, tiniş belgisi.
Soçilgani sari nur, ziyo,
Munofiqning qistar kulgisi.
Toğu toşda, çölu sahroda
Hayotga boq – çayir hikmat jam –
Asrlardan kelar piyoda
Kitoblarki buyuk, muhtaşam.
Odamzodga emas ilova,
Daholarim – asl iymon, nur.
Hamon sobit minor, sardoba –
Baxtimizga bor böl, tafakkur.
* * *
Unutilgan umrmi – sandon,
Taqdirmi bu yo aççiq – tiziq.
Imkonlardan taşqari imkon –
Peşonaga tortilgan çiziq.
Vujud aro musofir tuyğu,
Qay eşikka urayotir boş.
Qizğiş şamol – ufqdan burğu –
Sahrolarni tözğitgan bardoş.
…Köngil – ummon, tunlar – xörsiniq,
Qizğaldoqlar – şafaq elçisi.
Oy öroği bunçalar yoniq,
Qaydan kelmiş rayhonlar isi…
Uzrlardan qavargan tilmi,
Tovonlardan zada uzun yöl.
Örtar axir, ozurda dilni
Sandonlarga berayotgan qöl…
* * *
Tabiatning özi buyuk musavvir,
Zumda ilğab olar har tovuş, unni.
Çiltor, qilqalamda etadi tasvir –
Yomğir şiviriga belangan tunni.
Nafasida hayot, ohlarida kuy,
Odam nigohiga muştoqdir juda.
Ming bir tus ranglarni qalbing bilan tuy,
Bekanor böronlar tortar osuda.
Qanotlari horğin har bitta damga
Çaşma, buloqlardan suv keltiradi.
Tört tomondan közgu tutib odamga –
Özini öziga taniştiradi.
Köpirgan hadiklar iskanjasida
Qamaldan çiqolmay halakdir vujud.
Ne tong, odamzodning beş panjasidan –
Bunyodkorlik balqir, barqaror subut.
Men ham tabiatning bitta zarrasi,
Har lahza u bilan olaman nafas.
Ötkir şuʼlalarning tiği, marrasin
Közlaydi köksimdan örlagan havas.
…Unutmayman asal to tanda jon bor –
Abadiyat sari ketgan nur – yölin –
Asrlarki dadil tutgança çiltor,
Hamon qilqalamga uzalgan qölni…
* * *
…Senga taskin parça oq bulut,
Vujudingda iznsiz titroq,
Darz ketmagan şişaday subut,
Öt yoqişga ulgurmas çaqmoq.
…Xayollar-ku, azaliy, barhaq,
Tuyğusizlik baridan qiyin.
Kim kuzatar bulutni ilhaq,
Kim şeʼr yozar ming yildan keyin.
* * *
Qizilqum komiga tortgan karvonlar,
Çirçirak bölgandir sanoqsiz ovul.
Barxanlar – ufqqa ketgan narvonlar,
Afsonalar söylar har tun saksovul.
Daryolardan olis, xayoldan xoli,
Tilloga aylanib, çorlagan sarob.
Boylik vasvasasin ayanç ahvoli –
Nom-nişonsiz ketgan – yöq xoki turob.
Kimni yöldan urgan şaytoni lain,
Bobolar jadvallar tuzgan mukammal.
Bani başar yöldan ozgani sayin
Dorolarga bu joy köringan zarhal.
Avloddan avlodga ötgan ertaklar,
Zulm-istibdodning zanjirlarida.
Odamzodni doim qança ermaklar,
Pahlavonlar hanuz yerning qaʼrida.
Tuzumlar… Tizimlar… Amirlar… Şohlar,
Не-не хуфяларнинг олган жонини.
Xiyonat, laʼnatlar, çekilgan ohlar,
Vaqt sanab ulgurmas ustixonini…
Zamonlar şiddati bilmagay tinim,
Millat orzulari topmagay zavol.
Kunlar tartibiga qöyilar öktam,
Oltin haqidagi azaliy savol.
…Yoruğ kelajakka çorlagan tole –
Çekimga tuşgansan – mangu mahrimsan!
Xalqlar döstligining metin timsoli –
Noyob kombinatim – çeksiz faxrimsan!..
* * *
Falaklarda qarsillar çaqmoq,
Borliq yana kelar jumbuşga.
Qir poyida çeçaklar bodroq,
Oq öriklar kirgaydir tuşga.
Bu dunyoga bir layli nahor –
Behudaga kelmaganimni…
Boşim silab qadrdon bahor,
Örgatadi bilmaganimni…
* * *
…Quyunlarda sarob çirpirak,
Muarrixlar qoladi doğda.
Ufq ortida yangrar guldurak,
Bulutlar heç kutmagan çoğda.
…Qora oqşom – nasiyasiz baqqol
Tinglamaydi kunlar arzini.
Köngil bilan körasan yaqqol,
Tölin oyning yoriq – darzini.
…Ruhiyating elitar uyqu,
Ajratolmay qolasan rangni.
Ulaşasan barçaga ulgu –
Tong atalmiş oliy jarangni.
…Fasllarning farqi yöq, balki –
Köksing aro titragan purğam –
Oniy lahza ketadi qalqib –
Oltin kuzmi va yoki köklam.
…Minorlardan silqigan surur –
Oralaydi boğni, gulşanni.
Dov-daraxtlar bari bölib jör
Kuylamoqqa boşlar Vatanni…
ULAR SURAT EMAS…
Fotograf Abduğani Jumayev
ustaxonasida
…Hayitgul daştidan esgan şabada,
Tortqilab öynaydi guldor pardani.
Yangi ming yillikka – sirli saboda –
Uçtut yengib ötgan ne-ne zarbani.
…Çingiz Ahmarov bu… yetti gözal – işq –
Nigohi moyböyoq matoda qopmiş.
Mirzo Uluğbekka sançilgan qiliç –
Odil Yoqubovning köksiga botmiş.
…Uzlatga çekingan xokisor Orol,
Balçiğidan qolgan tuproq kömgan tör.
Berdaq maqbarasi şafaqlarday ol,
Xalqim köz yoşidan zamin topgan şör.
…Toğlar öngörida qorlar, naʼmatak,
Toşkent boğlarida avjlanar bazm.
Bolalar davrasi… Totli sumalak,
Karnay-surnaylarda azaliy nazm.
…Hu oppoq bulutga orzu ortilgan,
Izlaganin topgan Bahodir Yöldoş.
Ufqdan ufqqa tarang tortilgan –
Kamalakdan çiqqan Akmal Nur – qöldoş
…Qizilqum bağrida yurgan har odam,
Zavra onamizday dilda sof niyat.
Gurlovuqda ösgan yovvoyi bodom,
Har tong tilar Sizga aʼlo kayfiyat.
…Sarmişsoydan azal moziyni izla,
Vujudingga titroq – çaqmoq örmalar.
Ular surat emas, ummonlar uzra,
Mangulik safarga çiqqan kemalar…
* * *
Vaqt daraxtin pöstidir yillar,
Tarix özi guvoh, şahodat.
Xotirotning döstidir yillar,
Minoralar – boqiy riyozat.
Lahza – tuynuk mangulik sari,
Vaqelikka qora tun – ğilof.
Imkon yöqdir imkondan nari –
Eʼtiqodga emasdir xilof.
Tong siylagay yuzin muztarning,
Sardaftarin varaqlar quyoş.
Kosib, kulol va çilangarni –
Alqagaydir böronlar dildoş –
Tutqiç bermas zamonlar zayli –
Boşlar uzra tafakkur bayroq –
Köngil – boğbon, tuyğular sayli –
“Lazgi” – raqqos qölida qayroq –
Pörtanalar tilida takror –
Tiriklikka yöqdir iştiboh.
Yurak bilsang mukammal iqror
Barçasiga ötmişdir guvoh.
Zamin, osmon – moziy doyasi,
Ehtiyojlar onasi tugal.
To bor ekan ilm sarmoyasi –
Yeçiladi har qanday çigal.
…Vaqt daraxtin pöstidir yillar,
Tarix özi guvoh, şahodat.
Xotirotning döstidir yillar,
Minoralar – boqiy riyozat.
MUZeYDA
Vaqt töxtab qolmagan bunda,
Bu joy oddiy manzildir, xolos.
Milyard yoşli oq soç oçunda
Buyumlar bor mangulikka mos.
Kunlar bejab qöyar taʼrifin,
Xotirot bor – sarhadsiz ummon.
Bunyodkor xalq uluğ tarixin,
Kelajakka yetkazgay omon.
* * *
Akmal NURGA
- Zamin… Quyoş… Keng osmon…
Ikki vujud – ikki jon.
Hayot – azaldan tirik,
Örtada tuyğu – şamdon.
Ziyosida kelajak,
Orzularga tölajak
Qarşingizda ming yillik
Asrlari kulajak.
Kapalaklar qanoti,
Zil armonlar hayoti.
Boşlanadi işq bilan
Insoniyat bayoti.
Bir boqsang dil – xarsangtoş,
Ki undan oqar köz yoş.
Quyoşdan keyingi işq,
Işqdan keyingi quyoş.
…Zamin… Quyoş… Keng osmon…
Ikki vujud – bitta jon.
Hayot – nur bilan tirik,
Örtada tuyğu – şamdon.
- Musavvirlar almaşaverar,
Almaşadi qil qalamlar ham.
Uyğoq ranglar taşlanaverar,
Ular rizqi orzu bilan jon.
Olis tarix, moziylar muşki,
Bulutlarki oqar rangsiz, sur.
Tinç qöymagay kamalak işqi,
Kamoliddin Behzod, Akmal Nur.
Zabt aylagay köngilni, köşkni,
Qilqalamdan silqigan navo.
Gul-muhabbat tuhfasi – muşkni,
Kelajakka yöllaydi havo.
* * *
Söz şaklida körinar dunyo –
Mantiq, töxtam, tiniş belgisi.
Soçilgani sari nur, ziyo,
Munofiqning qistar kulgisi.
Toğu toşda, çölu sahroda
Hayotga boq – çayir hikmat jam –
Asrlardan kelar piyoda
Kitoblarki buyuk, muhtaşam.
Odamzodga emas ilova,
Daholarim – asl iymon, nur.
Hamon sobit minor, sardoba –
Baxtimizga bor böl, tafakkur.
* * *
Unutilgan umrmi – sandon,
Taqdirmi bu yo aççiq – tiziq.
Imkonlardan taşqari imkon –
Peşonaga tortilgan çiziq.
Vujud aro musofir tuyğu,
Qay eşikka urayotir boş.
Qizğiş şamol – ufqdan burğu –
Sahrolarni tözğitgan bardoş.
…Köngil – ummon, tunlar – xörsiniq,
Qizğaldoqlar – şafaq elçisi.
Oy öroği bunçalar yoniq,
Qaydan kelmiş rayhonlar isi…
Uzrlardan qavargan tilmi,
Tovonlardan zada uzun yöl.
Örtar axir, ozurda dilni
Sandonlarga berayotgan qöl…
* * *
Tabiatning özi buyuk musavvir,
Zumda ilğab olar har tovuş, unni.
Çiltor, qilqalamda etadi tasvir –
Yomğir şiviriga belangan tunni.
Nafasida hayot, ohlarida kuy,
Odam nigohiga muştoqdir juda.
Ming bir tus ranglarni qalbing bilan tuy,
Bekanor böronlar tortar osuda.
Qanotlari horğin har bitta damga
Çaşma, buloqlardan suv keltiradi.
Tört tomondan közgu tutib odamga –
Özini öziga taniştiradi.
Köpirgan hadiklar iskanjasida
Qamaldan çiqolmay halakdir vujud.
Ne tong, odamzodning beş panjasidan –
Bunyodkorlik balqir, barqaror subut.
Men ham tabiatning bitta zarrasi,
Har lahza u bilan olaman nafas.
Ötkir şuʼlalarning tiği, marrasin
Közlaydi köksimdan örlagan havas.
…Unutmayman asal to tanda jon bor –
Abadiyat sari ketgan nur – yölin –
Asrlarki dadil tutgança çiltor,
Hamon qilqalamga uzalgan qölni…
* * *
…Senga taskin parça oq bulut,
Vujudingda iznsiz titroq,
Darz ketmagan şişaday subut,
Öt yoqişga ulgurmas çaqmoq.
…Xayollar-ku, azaliy, barhaq,
Tuyğusizlik baridan qiyin.
Kim kuzatar bulutni ilhaq,
Kim şeʼr yozar ming yildan keyin.
Odil HOTAM
“Yoşlik” jurnaliga obuna böling · indeks 822
Obuna haqida