6 daqiqada öqiladi

409 marta körilgan

Adabiy döstlikni mustahkamlagan anjuman

Adabiy döstlikni mustahkamlagan anjuman

Xalqimizda bola tarbiyasiga oid aytilgan ajoyib naqli bor: “Ursang eti, gapirsang beti qotadi”. Dunyoda siyosiy jarayonlar çigallaşgan, davlatlar, millatlar örtasida nizo va nifoqlar avj olgan bir vaqtda dahşatli axborotlar nafaqat betimizni, qalbimizni ham qotirmoqda. Biz öşa hodisalarga, noxuşliklarga ilhaq bölib, öç bölib qoldik. Bir paytlar “oh”, deb boş çangallab qoladigan voqealarni xotirjam qabul qilişga örgandik. Ommaviy axborot vositalarida, ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan mudhiş hodisalar haqidagi xabarlar, foto va lavhalar inson qalbini larzaga keltiriş bilan birga, tobora diydasini toşga aylantirayotgani ham sir emas. Bir söz bilan aytganda, axborot asrida axborotlar asiriga aylandik. Alaloqibat, odamning odamga, olamga, tabiatga munosabati özgarib borayotir.

Xöş, bunga qanday tösiq qöyiş joiz? Jaholatning etagidan tutib, yerga toblab uriş, unga barham beriş uçun qaysi kuç jonimizga aro kiradi? Menimça, bu kuç – adabiy hayot, adabiyot! Mana, nima uçun dunyoda adabiyotning qaddini rostlaş zarur?! Insoniyatga taskin beriş uçun, ruhini tarbiyalaş uçun, qalbni gardlardan tozalaş uçun, dunyoning, özining holidan kulişi, özining holidan xulosa çiqariş uçun adabiyotga sahna yaratiş joiz. Adabiyot – dillarni dillarga, ellarni ellarga boğlovçi köprik. Jaholatni hurkituvçi, mehrni ulğaytiruvçi, ozodlikni uluğlovçi, adolatni qaror toptiruvçi, tafakkurni davlatmand etuvçi kuçdir.

Mamlakatimizda sönggi yillarda adabiyot sohasiga qaratilayotgan eʼtibor yuksak darajaga kötarildi. Şoiru nosirlarni rağbatlantiriş, ijodkorlarning qaddini rostlaş, manfaatdorligini oşiriş, iqtidori va salohiyatidan yurt ravnaqi, xalq osoyiştaligi, barkamol avlod kamoloti yölida foydalanişga erişmoqdamiz.

Joriy yilning 7-8-avgust kunlari azim Toşkentda bölib ötgan “Özbek mumtoz va zamonaviy adabiyotini xalqaro miqyosda örganiş va tarğib qilişning dolzarb masalalari” mavzusidagi xalqaro konferensiya özbek adabiyotining yana bir bor jahonga böylaşi uçun muhim amaliy qadam böldi. Özbekiston Yozuvçilar uyuşmasi taşabbusi bilan ilk bor ötkazilgan mazkur anjuman mamlakatlar örtasidagi adabiy aloqalarni yanada rivojlantiriş va çuqurlaştiriş, özbek mumtoz va zamonaviy adabiyotini xalqaro miqyosda örganiş hamda jahon hamjamiyatini özbek adabiyoti bilan taniştiriş yölidagi qulay imkoniyat böldi.

Nufuzli adabiy anjumanda Ozarbayjon Yozuvçilar birligi raisi, atoqli yozuvçi Anor, Qozoğiston Yozuvçilar uyuşmasi raisi Uluğbek Yesdavlat, Tojikiston Yozuvçilar uyuşmasi raisi Nizom Qosim, Hindistonning Panjob ştati Yozuvçilar assotsiatsiyasi raisi Dev Bxadraj faxriy mehmon sifatida iştirok etdi. Şuningdek, AQŞ, Armaniston, Afğoniston, Belarus, Germaniya, Janubiy Koreya, Kanada, Qirğiziston, Litva, Misr, Moldova, Niderlandiya, Ozarbayjon, Rossiya, Serbiya, Turkiya, Turkmaniston, Ukraina, Fransiya, Hindiston, Şvetsiya, Eron, Yaponiya kabi dunyoning yigirma beş davlatidan 37 nafar yozuvçi va şoirlar, tarjimonlar, adabiyotşunos olimlar qatnaşdi.

Özbekiston Respublikasi Oliy va örta maxsus taʼlim vazirligi, Özbekiston Fanlar akademiyasi hamda qator vazirlik va taşkilotlar xalqaro konferensiyaning yuksak darajada taşkil etilişiga yaqindan kömaklaşdi.

Dasturga muvofiq, xalqaro konferensiya

7-avgust kuni boşlandi. Anjuman qatnaşçilari dastlab Adiblar xiyoboni va Özbekiston Yozuvçilar uyuşmasining yangi binosi, uyuşma va “Ijod” jamoat fondi faoliyati, u yerda yaratilgan şart-şaroitlar bilan tanişdi. Şundan söng mehmonlar Alişer Navoiy nomidagi Toşkent davlat özbek tili va adabiyoti universitetiga bordi. Mehmonlar buyuk mutafakkir, hazrat Alişer Navoiy haykali poyiga gul qöyib, hurmat bajo keltirdi.

Mazkur taʼlim dargohida xalqaro konferensiyaning oçiliş marosimi bölib ötdi.

Özbekiston Respublikasi Prezidenti

Şavkat Mirziyoyevning xalqaro konferensiya iştirokçilariga yöllagan tabrigini Özbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati raisi Niğmatilla Yöldoşev öqib eşittirdi. Tabrik asnosida davlatimiz rahbarining adabiy hamkorlikni yölga qöyişning bugungi kun va kelajak uçun zarurati borasidagi taklif va mulohazalari xorijiy mehmonlarda ulkan taassurot qoldirdi. “Hozirgi notinç va tahlikali zamonda butun başariyat oldida paydo bölayotgan, biz ilgari duç kelmagan ğoyat murakkab muammolar, global xavf-xatarlarni birgalikda bartaraf etiş, şu yölda barça ezgu niyatli insonlarni birlaştirişda, dunyo aholisining qariyb uçdan bir qismini taşkil etadigan yoşlarni gumanistik ğoyalar ruhida tarbiyalaşda badiiy söz sanʼatining örni va masʼuliyatini har qaçongidan ham yuksaltiriş zarurligini bugun hayotning özi taqozo etmoqda”, deya keltiriladi tabrikda.

Şu örinda, atoqli adib Abdulla Qahhorning “Adabiyot – atomdan kuçli, lekin uni ötin yorişga sarflamaslik kerak”, degan mulohazasi yodga tuşadi. Dunyoning yirik mamlakatlari orasida insoniyatni barbod etuvçi qurol yaratiş “poyga”si ketayotgan pallada Insonga berilgan Yaratganning bebaho neʼmati – SÖZ qudrati bilan başariyatni ezgulikka çorlaş, dunyoni tahlikalardan xoli qiliş, tinçlikka erişiş, adolatli jamiyat barpo qiliş – eng muhim yeçim, eng töğri yöldir. Bu borada Prezident öz tabrigida “Adabiy döstlik – abadiy döstlik”, degan tamoyilni keltirib ötadi.

Özbek adabiyotining ildizi uzoq tarixga borib taqaladi. Asrlar davomida komil inson tarbiyasi, adolatli jamiyat, şaxs erkinligi, Vatan ozodligi, bunyodkorlik, bağrikenglik, odamiylik kabi ölmas fazilatlarni tarannum etib kelayotgan mumtoz va zamonaviy adabiyotimizning sara asarlarini dunyo sahniga olib çiqiş, tarjima qiliş, tarğib etiş ijodkorlar, til va adabiyot mutaxassislari oldidagi muhim vazifa ekani aytilgan. Bu borada yurtimizda, xususan, çet tillarini mukammal özlaştirgan iqtidorli va malakali kadrlar tayyorlaş, zarur jihoz va texnologiyalar bilan taʼminlangan oliy öquv yurtlar bazasi yaratilgan.

Şuningdek, tabrikda Özbekiston Yozuvçilar uyuşmasi va dunyoda özbek adabiyotini tarğib etayotgan, tarjimonlar, adabiyotşunos olimlar, yozuvçi-şoirlar örtasida Özbek adabiyotining xorijiy döstlari kengaşini tuziş taklifi berilgan.

Anjumanda milliy adabiyotimizni ravnaq toptiriş yölidagi ezgu saʼy-harakatlar aks ettirilgan videorolik namoyiş etildi. Iştirokçilar tomonidan şöbalarga bölingan holda özbek mumtoz va zamonaviy adabiyotini xorijda örganiş va tarğib etiş, ularni boşqa tillarga tarjima qiliş, badiiy tarjima sohasida mutaxassislar tayyorlaşdagi xalqaro ilğor tajribalar, xalqaro ijodiy aloqalarni kuçaytirişning dolzarb masalalari atrofliça muhokama etildi.

Xalqaro konferensiya doirasida Özbekiston Yozuvçilar uyuşmasi hamda Ozarbayjon, Qozoğiston, Tojikiston, Qirğiziston davlatlari yozuvçilar birligi va uyuşmalari örtasida memorandum, Özbekiston Yozuvçilar uyuşmasi muassisligidagi adabiy naşrlar va nufuzli xalqaro adabiy gazeta va jurnallar tahririyatlari örtasida hamkorlik şartnomalari imzolandi. Xususan, “Yoşlik” jurnali tahririyati Rossiyaning “Inostrannaya leteratura”, “Roman-gazeta” jurnali, Ukrainaning “Adef-Ukraina” naşriyot uyi bilan hamkorlik böyiça kelişuvga erişdi.

Poytaxtimizdagi diqqatga sazovor maskanlar, kutubxona va muzeylar, tarixiy qadamjolar tadbir qatnaşçilarida katta taassurot uyğotdi. Turli ijodiy uçraşuv va muloqotlar, kitoblar körgazmasi, muşoiralar tadbirga özgaça zavq bağişladi.

Xalqaro anjumanning ikkinçi kuni mehmonlar Şarq darvozasi, qadimiy va hamişa navqiron Samarqand şahrida bölib, yurtimizning betakror tarixi va bugungi qiyofasi bilan tanişdi.

Anjumandan söng konferensiyaning xorijiy iştirokçilari öz mamlakatlarida Prezident tabrigida bildirilgan fikr va takliflar hamda “Özbek mumtoz va zamonaviy adabiyotini xalqaro miqyosda örganiş va tarğib qilişning dolzarb masalalari” mavzusidagi xalqaro konferensiya böyiça munosabatlarini bildirib ötgan. Ozarbayjon Yozuvçilar birligi raisi, atoqli yozuvçi Anor muallim Ozarbayjon matbuotida qilgan çiqişlarida bu borada alohida töxtalgan. Bu esa, mazkur konferensiya sarhisobi natijador ekanini körsatadi.

Özbek adabiyoti köp asrlik tarixga ega. Milliy adabiyotimiz insoniyat sivilizatsiyasi rivojida alohida örin tutib kelgan. Bebaho maʼnaviy merosimiz asrlar davomida milliy qadriyatlar asosida takomillaşgan, bugungi kunda esa jahondagi ilğor tendensiyalarni ham özlaştirib, şu asosda zamonaviy, ilğor qaraşlarni va asriy anʼanalarni birlaştirgan noyob hodisaga aylangan. Şuning uçun ham jahon olimlarining özbek mumtoz va zamonaviy adabiyotiga qiziqişi katta böldi. Zero, adabiy döstlik – abadiy döstlikning asosini yaratadi.

Faxriddin Hayit

“Yoşlik” jurnaliga obuna böling · indeks 822

Obuna haqida

Izohlar

Hozirça izoh yöq. Birinçi bölib fikringizni yozing.

Siz nima deysiz?

Izoh tahririyat körib çiqqaç, eʼlon qilinadi.

Şu ruknda köp öqilganlar

Barçasi (112)