8 daqiqada öqiladi

555 marta körilgan

Heç bir yoş eʼtibordan çetda qolmaydi

Qahramon Quronboyev

Şu yil 26 oktyabr kuni Özbekiston yoşlar ittifoqi Markaziy Kengaşi binosida onlayn muloqot taşkil qilindi. Unda Özbekiston Respublikasi Prezidentining yoşlar masalalari böyiça Davlat Maslahatçisi, Markaziy Kengaş raisi Qahramon Quronboyev yoşlar tomonidan yöllangan savollarga töğridan-töğri javob berib bordi.

Ikki soat davom etgan uşbu onlayn muloqotda tört yuzga yaqin savol kelib tuşdi va belgilangan vaqt mobaynida yetmişdan ziyod savolga javob berildi. Yoşlar bilan bu kabi töğridan-töğri muloqotlar davomli bölişi, keyinçalik turli hududlarga çiqib, bevosita muloqotlar qilinişi onlayn suhbat davomida ham taʼkidlandi. Yoşlar hayoti va istiqboliga daxldor uşbu muloqotdagi baʼzi savol-javoblarni eʼtiboringizga havola etyapmiz.

 

Savol: Barçamizga maʼlum, joriy yilning 30 iyunida mamlakatimiz rahbari bir guruh faol yoşlar bilan uçraşib, Yoşlar ittifoqini tuziş va uning faoliyatini tubdan yaxşilaş töğrisida, yoşlar taşkiloti yangiça tizimda işlaşi kerakligi xususida öz mulohazalarini bildirgan edi. Xöş, Ittifoq hozirgi kunda qanday yangiça tizimda faoliyat olib bormoqda?

Javob: Oçiği, bu savol menga har doim beriladi. Bu gapimni avval ham aytganman, yana takrorlayman: taşkilotimiz rosmana yangi tizimda iş boşladi. Xabaringiz bor, Yoşlar ittifoqi taşkil topganiga yaqinda yuz kun böldi. Birinçi kundan boşlaboq yoşlarning taklif, fikr-mulohazalari asosida iş boşladik va davom ettirmoqdamiz. Qoraqalpoğiston Respublikasi va Toşkent şahri, 194 ta tuman hamda şahar  Kengaşlari raislari, 10 mingta umumtaʼlim maktabi, 1500 ta litsey va kollejda boşlanğiç taşkilot yetakçilari bor, ammo ularning barçasi ham bugungi kun talabi darajasida deb aytolmayman. Şuning uçun Markaziy Kengaş qoşida noyabrdan boşlab har bir taʼlim muassasasi yetakçilarini bir haftalik malaka oşiriş öquv jarayonlariga jalb qilamiz. Avvalboşda viloyat va tuman Kengaşlari raislarini öqitganimiz kabi endi eng quyi boşlanğiç taşkilot yetakçilarining ham malakasini oşiramiz.

Yangi tartib böyiça, yetakçilar kimningdir tavsiyasi bilan emas, aynan yoşlarning tanlovi asosida saylanadi. Yaqinda ayrim oliy taʼlim muassasalaridagi boşlanğiç taşkilot yetakçilari saylovlarida bir öringa 8-10 ta nomzod körsatilganiga guvoh böldik. Demak, yoşlar öz yetakçilarini saylaşga befarq emas. Va yana bitta narsani taʼkidlaşni istardim, Ittifoqning har bir tumandagi kengaşi öz çora-tadbirlar dasturiga ega böladi. Bu dasturlar öşa hudud yoşlarining hayoti va faoliyatiga mos bölişi kerak.

…Avvallari yoşlarning manfaatlarini himoya qiliş uçun tumanlarga 150-200 ming söm mablağ ajratilgan bölsa, 2018-yildan boşlab bu mablağ har bir tumanga 15-20 million sömni taşkil etadi. Bu bilan biz har bir yoş aʼzo manfaatiga xizmat qilamiz.

Savol: Oliy taʼlim muassasalarida öqiyotgan yoşlarga ittifoqning qanday imtiyozlari bor?

Javob: Bu savol ham juda örinli. Biz bu yönalişga eng asosiy işlardan biri sifatida qarayapmiz. Oliy maʼlumotli yoşlarni köpaytiriş özimiz uçun foyda. Şu bois boşlanğiç taşkilotlarimiz yetakçilarini oliy maʼlumotlilarga almaştirdik. Köpçilik “Nega yetakçilikdan örta-maxsus maʼlumot egalari olib taşlandi?” degan savol bilan murojaat qiladi. Bunday savollar uşbu muloqot davomida ham yöllandi. Bu örta maxsus maʼlumotli kadrlarni işdan çetlatiş degani emas. Biz yaxşi va kerak kadr bölsa, örta maxsus maʼlumotli mutaxassislarni ham tizimda olib qolyapmiz. Ularni butunlay özimizdan uzoqlaştirganimiz yöq. Oliy taʼlim muassasalarining sirtqi bölimlarida tizimda faoliyat olib borgan örta maxsus maʼlumotli yoşlarni öqitiş masalalarini ham körib çiqyapmiz.

Şuningdek, uşbu öquv yilidan boşlab özlaştirgan öquv körsatkiçi 86 baldan yuqori va Yoşlar ittifoqi tizimida faol bölgan talabalarga tölov-şartnoma summasining 35 foizini tölab berişni öz zimmamizga olganmiz.

Yaqinda bölib ötgan test sinovlaridan keyin, universitet va institutlardagi qöşimça qabulga amaliy yordam berilişi söralgan köpgina arizalar kelib tuşdi. Biz hozir Vazirlar Mahkamasi huzuridagi aynan şu masala bilan şuğullanadigan komissiyaga 35 nafar yoşni tavsiya qilganmiz. Ularning arizalari yaqin kunlarda körib çiqiladi.

Savol: Televideniye orqali ittifoqning maxsus mukofoti haqida eşitib qoldim. Şu haqda töliqroq maʼlumot bersangiz…

Javob: Haqiqatan ham biz katta tanlov – Yoşlar ittifoqi mukofoti böyiça qaror qabul qildik. Tanlovga hujjatlar 25 oktyabrdan 25 noyabrgaça qabul qilinadi. Bundan asosiy maqsad nima? Maqsad bitta – turli sohalarda foliyat olib borayotgan eng yaxşi yoşlarni aniqlab oliş! Uşbu mukofot 35 ta yönalişda beriladi. Mehnatga yaraşa mukofot deganlaridek, mukofot miqdori ham oz emas – eng kam iş haqining 30 barobari qilib belgilangan. Biz mukofotni topşiriş marosimini juda katta tantana bilan ötkaziş niyatidamiz. Nasib qilsa, öşa 35 ta yönaliş böyiça eng yaxşi deb topilganlarni poytaxtimizdagi “Istiqlol” sanʼat saroyida tantanali ravişda taqdirlaymiz. Uşbu marosimga közga köringan va turli sohalarda ustoz darajasiga yetgan darğalarimizni ham taklif etişni rejalaştirganmiz. Va yana bitta sirni, mayli, oçaqolay: rejalarimizdagi eng asosiy masala şuki, ğolib bölgan yoşlarni öz sohalari böyiça çet elga bir oy muddatga malaka oşirişga yuborişni közlaganmiz.

Savol: Özbekiston yoşlar ittifoqi va çet mamlakatlardagi yoşlar taşkilotlarining aloqasi haqida xabarimiz bor. Turli xalqaro yoşlar tanlovlarida özbek yoşlari qay darajada iştirok etyapti?

Javob: Bir narsani oçiq aytişim kerak. Yoşlar Yoşlar ittifoqini qöllab-quvvatlayotgan ekan, biz ham ularning har birini qöllab-quvvatlaymiz. Öz isteʼdodi va iqtidorini namoyon qila oladigan farzandlarimiz mamlakatimiz miqyosida ötkazilayotgan körik-tanlovlarga jalb qilinmoqda. Endi xalqaro tanlovlarga kelsak. Mana, yaqinda Soçida ötkazilgan yoşlar va talabalar festivalida yurtimizning barça viloyatlaridan yoşlar iştirok etib keldi. Yoki Pekinda bölib ötgan bolalar festivalini olaylik. Unda ham töqqizta viloyatdan saralab olingan eng iqtidorli öğil-qizlarimiz qatnaşib, köpçilikning olqişiga sazovor bölişdi. Maqsadimiz aniq – birorta yoş eʼtibordan çetda qolmaydi. Biz butun mamlakat, aniqroği, butun yoşlar auditoriyasini ezgu maqsad doirasida qamrab olamiz.

Yana bir masala. Prezidentimizning taşabbusi va qöllab-quvvatlaşlari natijasida yaqin oylarda yurtimizda Xalqaro yoşlar assotsiatsiyasini tuziş borasida ham işlar olib borilmoqda. Yangilik sifatida tağin bir narsani aytişni xohlardim. 2018-yildan xalqaro tanlovlarni yurtimizda – serquyoş Özbekistonimizda ham taşkil etamiz.

Savol: Yoşlar ittifoqi axborot texnologiyalarini rivojlantiriş borasida qanday işlar olib bormoqda? Şu sohaga aloqador qaysi taşkilotlar bilan hamkorlik qilinyapti?

Javob: Biz bu yönalişda ilk kunlardanoq muayyan işlarni amalga oşirişga kirişdik. Masalan, Markaziy Kengaş qoşida ayni şu soha – axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini qöllab-quvvatlaş böyiça alohida bölim taşkil qilingan. Biz bu bilan çeklanib qolmasdan, yaqinda xuddi şu sohada faoliyat olib boradigan yoşlarni qöllab-quvvatlaş markazini ham taşkil qilmoqçimiz. Bundan taşqari,  Özbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantiriş vazirligi bilan juda katta hamkorlik yölga qöyilgan. Vazirlikda bizning boşlanğiç taşkilotimiz iş boşladi. Turli taklif va loyihalarimizni vazirlik qöllab-quvvatlamoqda.

Xabaringiz bölsa kerak, aynan şu sohada yana bir yangilikka qöl urdik. Yaʼni, Uzmobile aloqa kompaniyasi bilan hamkorlikda “Yoşlar” tarifi işlab çiqildi. Bu ham yoşlarga axborot texnologiyalaridan foydalaniş va bir-birlari bilan aloqa qilişlarida qulaylik yaratiş maqsadidagi yaxşi işlardan deb öylayman.

…Yaqinda buxorolik bir yigit zamonaviy kompyuterlarni özimizda – Özbekistonda yiğiş böyiça yangi loyihasi bilan bizga murojaat qildi. Hozirda şu masala böyiça ham iş olib boryapmiz.

Savol: Singlim agrar yönalişi böyiça mutaxassis. Uni işga joylaş borasida Ittifoq qanday yordam bera oladi?

Javob: Oçiği, bizga agrar soha böyiça mutaxassislar juda zarur. Ittifoq qoşida Yoş fermerlar kengaşi tuzildi. Yaqinda uşbu kengaşning viloyatlarda, tumanlarda filiallari taşkil qilinadi. Singlingiz şu kengaşda işlaşi mumkin. Yoki bölmasa, ittifoq qoşida yana uçta – baliqçilik, boğdorçilik va dukkakli ösimliklar fermerligi böyiça ham kengaşlar tuziladi. Şu kengaşlarda ham faoliyat yuritiş mumkin. Siz öz tumaningizdagi ittifoq kengaşiga murojaat qiling. Bu masala ijobiy hal qilinadi.

Savol: Çet elda öqib yoki işlab yurgan özbek yoşlarining manfaatlarini Yoşlar ittifoqi ham himoya qiladimi?

Javob: Juda yaxşi savol ekan! Qayerda bölişidan qatʼi nazar, Özbekiston fuqarosimi, u bizning farzandimiz. Statistik maʼlumotlarga qaraganda, özbek yoşlari 17 millionni taşkil qiladi. Uşbu yoşlar qayerda bölişmasin, Yoşlar ittifoqi har birining manfaati uçun harakat qiladi. Sababi, bu taşkilot şu maqsadda – yoşlarimizning manfaatlarini himoya qiliş, ularni qöllab-quvvatlaş maqsadida taşkil qilingan.

Çet eldagi yoşlarimiz masalasida töxtaladigan bölsak, bir narsani aytişim mumkin. Har bir davlatda Xalqaro yoşlar assotsiatsiyasining vakolatxonalari bor. Şu vakolatxonalar orqali biz yoşlarimizning manfaatlarini himoya qila olamiz.

Biz yaqinda Xitoyda bölib, Şanxay va Pekin şaharlarida özbek yoşlari bilan suhbat qurdik, ularning öqiş va faoliyatlari bilan tanişdik. Mana, yaqinda Rossiya Federatsiyasining Novosibirsk, Sankt-Peterburg, Moskva, Astraxan kabi şaharlarida xizmat safarida bölamiz. Uşbu şaharlarda öqib-işlayotgan yoşlarimizning yaşaş şaroitlari, iş yoki öqiş joylarini, kimlar bilan muloqot qilyapti, qayerlarga boryapti – hamma-hammasini öz közimiz bilan körib, mavjud muammolarga yeçim topib keliş niyatidamiz.

Savol: Yoş oilalarga, ayniqsa, yoş onalarga qanday imkoniyatlar bor?

Javob: 2018–2021-yillarda yoş oilalarni qöllab-quvvatlaş masalasida Vazirlar Mahkamasining qarori çiqdi. Bu borada tizimli işlarni amalga oşiramiz. Jumladan, 258 ta köp qavatli uy qurişni rejalaştirganmiz. 2018-yilning özida 2149 yoşni uy-joy bilan taʼminlaşni rejalaştirganmiz.

Yoş oilalarga uy berişda, oçiğini aytiş kerak, avval baʼzi hollarda taniş-bilişçilik bölgan. Ayrim uy sohiblari yoşlar taşkilotiga aloqasi yöq, taşkilot haqida yetarli tasavvurga ham ega emas. Ammo endi yangi tizimda iş boşlagan Yoşlar ittifoqi yoş oilalarga qurilayotgan uşbu uylarni birinçi navbatda ittifoq faoliyatida qizğin iştirok etayotgan yoşlarga berişni közlagan. Bu degani, boşqa yoşlar eʼtibordan qolib ketadi, degani emas. Biz imkon boriça yurtimizdagi barça yoşlarni öz safimizga qöşamiz.

Yana bir narsani aytib ötişim kerak. Avvallari agar ayol öz eridan ajraşgan bölsa, uy berişda muammolar bölgan. Endi öylab köring, farzandi bilan yolğiz qolgan ayol ham moddiy va maʼnaviy himoyaga muhtoj, u ham oilasini, farzandini boqişi kerak. Aynan şu masalada ham biz tizimli işlar olib boramiz. Aslida… yoş oilalarda ajralişlar sonini batamom kamaytiriş masalasi bizning asosiy maqsadlarimizdan biri. Bu masalada biz mahalla fuqarolari yiğinlari va boşqa jamoat birlaşmalari bilan hamkorlikda faoliyat olib bormoqdamiz. Bu işlarimiz ham, nasib qilsa, öz samarasini beradi.

Tahririyatdan: Onlayn muloqot juda qizğin, jonli ruhda ötdi. Belgilangan vaqt doirasidan taşqarida qolgan savollar ham örganilib, körib çiqilişi qayd etildi. Eng muhimi, Özbekiston yoşlar ittifoqiga nisbatan mamlakatimiz yoşlarining işonçi, talpinişi kuçayayotganidan mamnunmiz. Özaro işonç va hamkorlik bor joyda esa, har qanday muammo hal bölişini barçamiz yaxşi bilamiz.

Husan Maqsudov

oqqa köçirdi.

“Yoşlik” jurnaliga obuna böling · indeks 822

Obuna haqida

Izohlar

Hozirça izoh yöq. Birinçi bölib fikringizni yozing.

Siz nima deysiz?

Izoh tahririyat körib çiqqaç, eʼlon qilinadi.

Şu ruknda köp öqilganlar

Barçasi (73)

Şeʼr ham, şoir ham millat uçun oyna

XX asr özbek şeʼriyatidagi mavzularning turfaligi, taşbehlarning ohorli ekannida ustoz şoirlarning çuqur bilim va saviyasi körinib turadi. Bu şeʼriyat tarixiy voqealarga, uluğ şaxslarga murojaat etdi, şuning barobarida…