13 daqiqada öqiladi

351 marta körilgan

Badiiyatga köçgan zamon surati

Olim Toşboyev

Istiqlol Özbekiston hayotida misli körilmagan davrni boşlab berdi. Şöro istibdodi örnatgan va bir neça avlod uçun dasturilamal bölgan mafkura tuzum bilan birga mahv böldi. Ammo jamiyat mafkurasiz, ğoyasiz yaşaşi mumkin emas. Prezident Islom Karimov 1993-yil bir guruh ziyolilar bilan qilgan suhbatda uşbu dolzarb masalani kun tartibiga qöyadi va şunday taʼkidlaydi: “Milliy istiqlol mafkurasi xalqimizning azaliy anʼanalariga, udumlariga, tiliga, diniga, ruhiyatiga asoslanib, kelajakka işonç, mehr-oqibat, insof, sabr-toqat, adolat, maʼrifat tuyğularini ongimizga singdirişga xizmat qilişi lozim”.          

Mustaqil jamiyatning ğoyaviy asoslarini va yönalişini işlab çiqiş va hayotga tatbiq qiliş jarayoni qizğin keçdi. Bu ulkan va keng qamrovli masalalar muhokamasida ziyolilar, olimu adiblar, jurnalistlar, keng jamoatçilik vakillari öz taklif-mulohazalari bilan iştirok etdi. 1991–1996-yillar respublika matbuotida istiqlolning ilk davrlari inʼikosini köriş mumkin. Öşa davr gazeta-jurnallarini varaqlasangiz, milliy qadriyatlar va madaniy meros, tarixning yangiça talqini, milliy ğoya va milliy ong kabi dolzarb mavzularda bir-biridan qiziq yuzlab maqolalar, bahs-munozaralar, davra suhbatlari, intervyular, ilmiy tadqiqot işlari va risolalarga közingiz tuşadi. Bu öziga xos jöşqin jarayonda şoir va yozuvçilarimizning aksari faol publitsist sifatida ham nom qozondi, desak, xato qilmagan bölamiz. Söz sanʼatkorlari fuqarolik pozitsiyasini namoyon qilişda tezkor yöl sifatida publitsistikani maʼqul körişgandir, ehtimol. Lekin ahyon-ahyonda badiiy adabiyotda ham davrning oğriqli nuqtalari öziga xos tarzda tasvir etilgan asarlar körinib qolar edi. Ana şunday asarlardan biri Özbekiston xalq yozuvçisi Şukur Xolmirzayevning 1993-yil “Vatan” gazetasida çop etilgan “Arosat” hikoyasidir.

Avvalo hikoyaning nomlanişi kitobxon könglida talay savollarni paydo qilişi tabiiy. Nega endi “Arosat”? Sözimiz avvalida aytib qöyaylik: hikoya diniy mazmundagi arosat haqida emas. Ammo xalq orasida bu tuşunçaning tağin boşqa maʼnolari ham borki, gap şu haqda. Hikoyada ötmiş va hozirgi davr kişisining botiniy va zohiriy olami, qadriyat va qaraşlari ajoyib tasvirlangan. Bir söz bilan aytganda, “Arosat”da bozor va maʼnaviyat töqnaşuvi aks etgan. Istiqlolgaça bölgan tarix şundan dalolat berdiki, tuzumlar almaşişi, dunyoqaraş va eʼtiqodlarning özgarişi jamiyat aʼzolarida ançayin bir sarosimalik uyğotar ekan. Bu jarayon har kimga har xil taʼsir etişi mumkin. Kimlarningdir qonida mudrab yotgan molimardumxörlik asta uyğonib, hunar körsata boşlaydi. Yana kimlardir turli ilinj axtarib har köyga uloqib ketadi…

Hurmatli adibimiz hikoya­ning biror örnida na qahramonlar, na muallif tilidan maʼrifat, mafkura, ğoya sözlarini işlatadi. Bu söz va tuşunçalarni obrazlar dunyosiga singdirib yuboradi. Hikoya qahramonlaridan biri Xöjamyor yangi davr, yangi şaroitdan foydalanib biznesmen bölgan, “Pul – hamma narsa” şiori bilan yaşaydigan odam. Çunki otasi Madiyor dallol ötgan. Xöjamyor esini tanibdiki, körgani – bozor, dallollik va pul. U ulğayib hayotni ana şu tusda köradi. Unga insoniy qadriyatlar, maʼrifat unutilgan tuşday gap. Qorundek behisob ganjinaga ega bölganlarni dunyo vasvasasi bilan halok etgan Zot nazdida mol-mulkning zarraça qadri yöq, deyişadi allomalar. Bor-yöği dallolning bolasi, maktabni zörğa bitirgan yigit birdaniga boyib ketadi-yu, jahongaşta va marhamatli biznesmen sifatida dovruğ qozonadi. Maktab-maorifni ustun bilgan, malakali mutaxassis bölgan insongina farovon yaşaydi, degan aqida bilan yurgan odamlar köz öngida buning aksi. Aqidaning ziddi bilan ham xalqni öziga qaratiş mumkinligi, el-ulusning hojati “sinpida qolib yurgan” bolaga tuşişi… Asarni tutib turgan obraz – domla Zokir Örinning “hayotdagi tovlanişlardan töygani” mana şu tufayli emasmi? E, voh! “Davlat qönsa bir çibinning boşiğa, Semurğ quşlar salom aylar qoşiga”.

Yuksak maʼnaviyatning bemisl hayotiy ehtiyojligi, u jamiyatni bamisoli öq tomirdek tutib turişi sira inkor qilib bölmas haqiqat. Ayniqsa, işbilarmon, davlatmand kişilarning maʼnaviyati yuksak bölişi faqat özlariga emas, atrofdagilarga ham koni foyda. Şu örinda öquvçilik paytimizda öqigan bir şeʼr yodga keladi. Özbekiston xalq şoiri Abdulla Oripovning “Yugur, biznesmen!” sheʼridan:

Hazrat şayton erur siğingan piring.

Xullas, firibgarsan, yöq pinhon siring,

Zamoning şul ekan, yugur, biznesmen.

Biz şeʼrni öqib, içimizda kapitalistlarning ahvoliga kulgan bölsak-da, ammo biznesmen kimligini tuşunmaganmiz. Mana, endi tuşunib yetdik. Nafaqat angladik, uning talab va tartiblariga-da moslaşdik. Xalqimizda “Ellik yilda el yangi” degan maqol bor. El yangilanayotganining bir beligisidir balki biznes olami.

Bozor iqtisodiyoti öz qonuniyatiga köra notabiiy tuzumning bir xil standart va mezonlarga köra yaşaşga könikkan fuqarolari hayotini ostin-us­tun qilib yubordi. Salkam bir asrlik mafkura istehkomlari vayron böldi. Köpçilik sarosima va vahima içida qoldi. Eʼtiqod qöygan partiya va dohiyning şafqatsizliklari, qotilligu xunrezliklari oşkor bölgaç, öz-özlarini yanib, aybdordek his qilişdi. Pul va boyiş istagi zaharli ilondek jamiyat hayotining maʼlum bir qismini, baʼzi odamlarning böşab, huvillab qolgan qalblarini avray boşladi: tovlamaçilik, firibgarlik urçib ketdi. Hikoyada tasvirlangan Xöjamyor ana şunday odamlarning bir vakili. U hatto uyatni ham bilmaydi. Unga “bevosita bölmasa-da, bilvosita taʼsir ötkazgan” ustozi Zokir Örin “toza hayotdan orqada qop ketgan” odam. Ana şu sodda, bolafeʼl “domla Zokir Örin maktabda darslarini ötib bölib uyiga ketayotganda, azbaroyi çanqaganidan çoyxonaga kirgan edi”. Hikoya şunday boşlanadi. Eson duxtur “söridan joy olgan ermaktalab naşavand, farroş va sartaroşga” Xöjamyorning “Maskovdagi xayriya pondlaridayam işlab” işbilarmon millioner bölganini aytib maqtanadi.       

“– Hov feldşer, qaysi Xöjamyorni aytayapsan? – deb tuyqusdan sörab qoldi Zokir Örin.

– Domla, siz ham ğaplatda qolgan ekansiz-ku! – deb etsiz başarasini kuydirgan kalladay tirjaytirdi Eson. – Axir, özingizning öquvçingiz-çi? Madiyor dallolning öğli! Sörrayib yurardi-ku otasining izidan?.. Menimça, bir-ikki yil sinpidayam qolgan edi”.

Domla şogirdining işbilarmon bölganini eşitib, çandon xursand böladi: “Xursandligi şunçaki, torgina kökragi qabarib ketdi”. Eson duxturga Xöjamyorni öqitganini, sinfida qolganiyam rostligini aytib, özini allaqanday noqulay ham sezadi: “Yaxşi, unda tijoratga qobiliyat bor ekan. Biz öşanda tijorat ahlini öğri-kazzob deb yomonlar edik”. Bir qaraşda domla öz davrining tuşunça va tutumlari bilan qolib ketganday körinadi. Aslida uning içki dunyosi, öylari va qatʼiy xulosalari şöroviy emas. Asarda siz qizil kommunist Zokir Örinni körmaysiz. Aksinça, uning timsolida kamtar, kuyunçak, öta madaniyatli öqituvçi-ziyoli obrazi – harakat va qaraşlariga masʼul bölgan Şaxs gavdalanadi.

Zokir Örin Eson duxturdan şogirdining korxonasi qayerda joylaşganini sörab, yölga tuşadi: “Bizning öquvçimiz şunday kişi böpti-yu, biz bir oğiz tabriklamasak, uyat böladi”. “Domla toliqqan edi. Ammo bu yangilik zavqidan va Xöjamyorni köriş, körişiş va himmatli işlariga baror tilaş onlarining jozibasidan çarçoğini ham unutib, maktab qoşidan ötib ketdi. U Xöjam­yorning bolalik qiyofasini ham, paxta terim mahallarida takasaltang yurişlari, “Kaçegar bölaman”, deb öçoq boşida qolişlarini ham hisob formulalari kabi eslab borar, şu asno uning oqibat tijoratçi bölişida zamin izlar, çunki şu zaminni şarhlab uni şod etişni ham öylardi. Biroq harçand boş qotirmasin, otasi dallolligidan özga sabab topa olmadi. Domla uçun tağin açinarlisi şu ediki, Xöjamyor naq hisobdan ham örtaça öqir edi: ha, biror masala yoki misolni şarillatib, yeçib taşlaganini eslolmaydi”.

Zokir Örin mana şunday öy-xayollar ila sobiq kolxoz idorasida joylaşgan Xöjamboyning korxonasiga keladi. Domla “turmuşning boşqa yöriqlariga xiyla loqayd bölib qolganini tan olgani holda, darvozadan kirdi”. Hovlidagi “qari tutning egik şoxlarini körib, mamnun tortdi: tut… özini kutib olayotganday tuyuldi”. Tut domlaga taniş. “Bolaligida… hu yiroq zamonlarda uning kiçkinaligini peş qilib, daraxtning uçki novdalarini kesiş uçun çiqarişar edi, Zokirboy odobli bola bölganidan barg kesiş bahona tutga qorin töydirib tuşişni ham öylamasdi”.

Zokir Örin “yölkada turgan kök “Volga” bilan kumuşrang xorijiy maşinaga közi tuşib, hayron” böladi. Peşvoz çiqqan Abdi qorovulning “Xöjamyor akaning apçarkasi bölib yurippiz, domlajon…” degan gaplaridan astoydil jahli çiqadi. Qorovul va domlaning qizğin munozarasiga “Xöjamyor… ha, öşa otyuzli yigitçaning yirik nusxasi qarab turgan ekan”. Zokir Örin yaltoqi Abdiboydan ijirğanib, “işora-iltifotini qöl harakati bilan keskin rad etib”, eşikka yönaladi. Höl töşançaga “poşnasi allaqaçon qiyşayib ketgan tuflisini artib”, çoğroq xonaga kiradi. Yozuvçi domlaning serhayajon lahzalarini quyidagiça tasvirlaydi: “Domla ostonaga qoqinib, çöğdek gilamga oyoq bosdi va bösağadanmi, gilamdanmi uzr söragan kabi ğönğillab, Xöjamyorga talpindi”.

Domlani hayajon çoyxonadayoq çulğab olgan, bu yerga – hovliga qadam bosişi bilan bu yanada kuçayib, badtar önğaysiz ahvolga solib qöygan edi. Buni farzand muvaffaqiyatidan şodlanib, boşi osmonga yetgan ota holiga mengzaş mumkin. Şogirdlariga çin mehr qöygan, ularning kamolidan quvongan ustoz otaday aziz sanaladi-ku! Domla şogirdiga otalarça köngli iyib ketganidan dovdirar edi. Mana öşa holat tasviri:

“Xöjamyor uni bağriga olib va kiftiga asta-asta qoqib:

– Domlam-ye, Zokir Örinoviç-ye, bormisiz-ye, – der ekan, domla Zokir Örinning közlari ğilq yoşga töldi: dami qaytib, yiroq zamonlar bilangina emas, özining yoşligi bilan ham uçraşgandek piqilladi va, tabiiy, u kişi ham qölini tepaga uzatib, şogirdining yelkasini silar edi”.

Mazkur psixologik-ruhiy manzara muayyan maqomga erişgan har bir insonda röy berişi muqarrar. Özingiz öylang: oradan yillar ötgan. Diydor körişganlarning kiçigi ulğaygan, uluğining umr şomi kirmoqda. Biri bozorga borayapti, biri esa bozordan qaytayapti…

Hayotning aççiq-çuçugini xöp körgan ustoz şukrona aytib közyoş tökadi. Özlari körmagan farovonlikni şogirdi körganidan yiğlaydi. Ekkan daraxti meva berganiga suyunadi: “Baxtining yonida ğami körinar, Ğami körinadi baxtida uning”.

Asl muallimlar har bir uçirma qilgan şogirdlarini yurakning bir bandi bilan kuzatadi. Yaʼni qalbi ularda ketadi. Xuddiki joni bolasining içida turgan onaizor kabi şodumon, baxtiyor va ayni damda ğamgin-öyçan. Bu ğamgin-öyçanlik ğarib­lik, yolğizlik alomati emas. Bu azbaroyi körinmas iplar bilan boğlangan ustoz-şogird robitasidirki, uni faqat qalb bilan his qiliş mumkin. Yana bir tomoni, Zokir Örin qarşisida bugunning old odami – tadbirkor Xöjamboy turibdi! Ustozning şogirdga muhabbati taʼmadan yiroq. Ammo Xöjamboy buni boşqaça tuşunadi. Ustozning yöqlab kelişini azbaroyi pulga muhtojlikdan, közyoşlarini mutelik belgisi deb biladi. Çunki uning qalbi muhrlangan, zang bosgan. U insoniy munosabatlarni-da pul bilan baholaşga, ölçaşga örganib qolgan. Betaʼma insoniy sevgi, mehr unga yot.

“Potiha qilib qöyamiz-da, domla? Harholda, musulmonmiz, buning ustiga, din modaga kirdi”, deydi Xöjamyor ötirişgaç. Şu birgina kalomdan yigitning kibrga berilgani, oyoği yerdan uzilganini anglaş qiyin emas. Ustoz şogirdining bu bemavrid gapini qabul qila olmaydi va “Din heç vaqt modadan çiqmagan”, deya qöllarini fotihaga kötaradi.

“– Omin, – Xöjamyor jilmayib yuziga fotiha tortgaç, stol çetidagi xorijiy sigaretdan birini çiqardi. – Haliyam munozaraga öçsiz-a, domla?

– Gap munozarada emas, – deya Zokir Örin ham kissasidan “Astra”sini oldi. – Din hamma vaqt odamlarning qalbida bölgan, Xöjamboy. Lekin beçoralar tazyiq ostida…”

Şogird domlaning gaplarini bölib taşlaydi. Öz tili bilan aytganda, “munozaraga” kirişişga imkon qoldirmaydi. Zokir Örin esa şogirdining “zamonaviy biznes boşliqlaridan biri” bölganini eşitib quvonganini, qutlaşga vaqtliroq kelmaganidan xijolat ekanini taʼkidlaydi. Xöjamboy ustozning bu gaplariga-da beparvo böladi. Hatto “Sal qartayibsizmi deyman?” deya masxaraomuz gap qotadi va “Domla, dunyoni köriş kerak”, deb falsafa söqadi. Zokir Örinning “Dunyodan uzilib vakumda yaşaganmiz-da”, deyişidan yana quvvat olib, sigaretini kuldonga bosgança ustoziga qiyalab tikiladi: “Ahvol qalay, domla?” Xöjamyorning bu savoli ustozga açinişi, unga rahmi kelganidan emas, balki uni kalaka qilib, kinoya ohangida aytiladiki, sörovning ohangini tuşungan domla ahvoli yaxşiligini aytib, “Elga kelgan töy-da, bu kunlar ham…” deb qöyadi. Şogirdning osmondan kelişi, bepisand gaplari domlani yana munozara qilişga majbur etadi. Ilhomi toshib: “Mustaqil bölişni şunça yil kutdik. Uni deb kuyib­-kul bölib ötdi uluğlarimiz, allomalarimiz…” deydi. Xöjam ustozi aytayotgan istiqlol fidoyilarini, uluğlarni bilarmidi? U özini, atrofidagi “apçarka”larni, biznesni biladi, xolos. Iqtisodiy qiyinçilik­larni elga kelgan töy deb qabul qilgan, qanoatni mahkam tutgan zokir domlalar uçun eng muhimi – yurtning mustaqil bölgani. Bu toifa insonlar barça maşaqqat va zahmatlarni ötkinçi deb biladi. Mana, sizga vatanparvar Şaxs timsoli!

Özini hududning yakka xöjayini sanagan ayrim tadbirkoru korçalonlar, xalqning nonini tuya qiluvçi “hojatbarorlar” yurt nomiga isnod bölganini yaxşi bilamiz. Özbekiston Qahramoni Ozod Şarafiddinov “Bozor – maʼnaviyat közgusi” maqolasida aynan şular haqida töxtalib: “…faqat pulga sajda qiliş, bu dunyoning hamma muammosini hal qilib beradigan qudratni faqat pulda deb biliş, boylikni, molu dunyoni har qanday insoniy qadriyatlardan yuqori deb öylaş ötmişda ham heç kimni yaxşilikka olib kelmagan, bugun ham olib kelmaydi. Molu dunyo orttiriş yöliga kirgan har bir kimsa bu yölda öz nafsini özi tiya bilişi, bevafo dunyoning ötkinçi hoyu havaslaridan ustun bölmoği, öz ehtiroslarining asoratiga tuşib qolmasligi kerak”, deb yozadi.

Mustaqillik imkoniyatidan huzur-halovat topib, tasodifiy omaddan boşi aylanib qolgan Xöjamboy kimning bolasi ekanini, keça kim bölganini butunlay unutgan. Eslaşni-da istamaydi. Ustozining Vatan mustaqilligi osonlik bilan qölga kiritilmagani haqidagi gaplarini ham quloqlari tagidan ötkazib yuboradi. Millioner şogirdi huzurida çorak soat ötirgan ustoz ketişga izn söraydi. Xöjamyor tomoğini qirib, nima xizmat bor, deydi.

“Zokir Örin yelkasini qisdi:

– Xizmat… Soğ-salomat böling, şu.

– Yöq, unday emas, domla.

– Yana nima deyişim mumkin?”.

Xöjamyor qölidagi tillo soatga qarab ustozidan nimani istihola qilayotganini ijikilab sörayveradi. Keyin haqoratomuz tahdidga ötadi: “Kepsizmi, sörang-da endi!” U suyançiqqa yastanib, sigaretni rohatlanib sörib kuladi: tomoqdan çiqqan hissiz kulgi ustozning nafsoniyatiga tegadi. Nihoyat oçilib, huzuriga muhtojlar har kuni kelişini, elning koriga yarayotganini aytib minnat qiladi: “U beçoralar ham, albatta, meni tabriklagani kelişadi…”

Betavfiq şogirdning tuban gaplaridan Zokir Örin portlaydi: “Hov, hali şuning uçun boyanadan beri savolga tutayotgan ekansan-da?” Tabrik uçun kelgan ustoz özini tutolmaydi. Çunki, şogird uni oçiqdan-oçiq xonasidan haydaydi. Abdiboy ustozga eşikni körsatadi. Kamlik qilganday, domlani quçib kötarib taşqariga çiqaradi.

“– Qöyvor, ablah! – dedi Zokir Örin. – Özimning… oyoğim bor! Hozirça bor! – deya eşikka qarab baqirdi. – Hoy, biznesmen! Tilançi emasman, xudoga şukr. Seni öquvçim deb… Bemaʼni, odobsiz!.. Odamlarga bunday qaraş uçun kişi naqadar tuban bölişi kerak…

Abdi jila boşlagan Zokir Örinni yana dast kötarib oldi-da, ğizillab ketdi. Köçaga çiqarib qöyib, darvozaning oçiq tabaqasini berkitdi”.

Boylik dasti eşikni yopdi. Ezgulik taşqarida qoldi munğayib… Kotibasi Asalning “Nima böldi, Xöjaka?” degan savoliga “Özim ham tuşunmay qoldim”, deb javob beradi. Göyo heç narsa sodir bölmadi. Beobrö qilib quvilgan ustoziga na açiniş, na qilmişidan puşaymonlik bor. “Tubanlik içra ham tanho” bölgan inson şunday qilişi mumkin. Ozod domla aytmoqçi: “Tadbirkor öz farzandlarining, oila aʼzolarining va hamma odamlarning yuziga tik qaray oladigan vijdoni pok odam bölmoği darkor. Bunga erişmoq uçun esa odam pul sanaş, işning közini bilişdan taşqari, benihoya bilimdon, saviyasi yuksak, niyatlari pok, bir söz bilan aytganda, teran maʼnaviyat egasi bölmoği lozim”.

Xöjamboy uçun Zokir Örinlarning eʼtiqodi, hayotga qaraşi, odamlarga munosabati va qadriyatlari bir pulga qimmat. U eski davr odamlarining qariçi bilan hayotini belgilamaydi.

Darvoqe, gap arosat haqida edi. Hikoyani ilk bor öqigan odam Zokir Örinni arosatda qolgan odam deb öylaşi tayin. Ayniqsa, uning ezgin holatlari, afsuslari, davr xatolari uçun ham özini aybdor sanaşi şunday xulosaga olib keladi. Ammo boyvaçça şogirdning “munozara”dan söng ustozni adabsizlarça quvib solişi sizning arosatdagi odam haqidagi öy-xulosalaringizni ham özgartirib yuboradi. Abdi “apçarka” Zokir Örinni köçaga uloqtirib, darvozani yopgandan keyin…

Hikoyaning kutilmagan yeçimidan hayajonga tuşasiz. Zokir Örin emas, borar manzili mavhum, qilar işidan yanglişib, gangib qolgan xöjamboylar arosatda ekanini tuşunib yetasiz. Ana şunaqa.

Xotima örnida: “Arosat” yozilganidan beş yil ötib, Şukur Xolmirzayev mavzuga yana murojaat qiladi va bu gal salmoqli, sermazmun esse – “Jamiyatning maqsadi, yaʼni mafkura bobida öylar” asarini bitadi. Esse “Tafakkur” jurnalining 1999-yil 1-2-sonlarida eʼlon qilingan.

Adibimizni esse bitişga nima undadi?

Prezident Islom Karimov­ning “Tafakkur” jurnali boş muharriri savollariga javoblari jurnalning 1998-yil 1-sonida eʼlon qilinadi. “Jamiyatimiz mafkurasi xalqni – xalq, millatni – millat qilişga xizmat etsin”, sarlavhali uşbu suhbat jamoatçilik orasida juda katta qiziqiş bilan kutib olinadi va keng örganiladi. Barça ziyolilar qatori yozuvçi Şukur Xolmirzayev ham mana şu suhbat taʼsirida qöliga qalam tutgani şubhasiz. Mumtoz adibimiz mavzuga jiddiy yondaşib, insoniyat ilk ibtidoiy davr – qabilaçilikdan to bugungi kunga qadar mafkura tufayli nimalar topganiyu nimalardan mahrum bölganini olimona nazar va yozuvçi qalbi bilan tadqiq qiladi. Yozuvçi ötgan yetti yil (esse 1998-yili yozilgan – O.T.) mobaynida kimligimizni anglab, taraqqiyot yölimizni belgilaganimizdan faxru iftixor hissini tuyadi. “Bu yölda ezgu qadriyatlarimiz mustahkam zamin bölişini teran tuşunib yetdik. Milliy mafkuramiz tizimlarini tiklab, uning umuminsoniy ğoyalar bilan baqamti yölda ekanini körib, bunday jamiyatning istiqboli porloq bölişiga inonasan kişi. Tangri taolo yomon közlardan, suq va hasadlardan asragay! Tilagimiz şu”, deb tugallaydi maqolasini.

Sözi va amali bir bölgan yozuvçi Şukur Xolmirzayevning yuqorida körib ötilgan hikoya va essesi bugun qançalik dolzarb bölsa, yangi avlod öquvçilari uçun ham qadrli bölişiga şubha yöq.

Olim Toşboyev,

filologiya fanlari nomzodi.

1971-yili tuğilgan.Özbekiston Milliy universititeti jurnalistika fakultetini tamomlagan. Ijtimoiy-siyosiy, adabiy-ilmiy maqolalari eʼlon qilib keladi.

“Yoşlik” jurnaliga obuna böling · indeks 822

Obuna haqida

Izohlar

Hozirça izoh yöq. Birinçi bölib fikringizni yozing.

Siz nima deysiz?

Izoh tahririyat körib çiqqaç, eʼlon qilinadi.

Şu ruknda köp öqilganlar

Barçasi (147)