315 marta körilgan

Nakurt

Tursun Ali

1

Nakurtlik Olloyorboy

ota ruhiga bağişlanadi

 

Quturgan tölqinda suzayotgan kemadek

Çayqalib-çayqalib borar yölovçi.

Toşlar ayqaş-uyqaş.

Öyilgan közlardek önqir-çönqir yöl.

Ikki taraf tepalar – göyo ölik tuyalar.

Adir qoyalari –

Bamisli langarlar.

Har yer – har kavaklar

Oğizlari lang oçiq.

Qay bir yerin çirmab olgan çangallar,

Xuddi ösib yotgan çipqonlar.

Asrlarni qaritgan

Sertirnoq toşlarni borar bosib yölovçi,

Göyo dorda ketayotir u.

Tegrasida esar şamollar,

Turar ölim yonma-yon.

O, yölovçi şiddatkor,

Xudo unga madadkor,

Beşbarmoq qoyalarin quçmoqqa.

Orzu qanotida uçar u.

Ana,

Manzil körinar alhol,

Şundoq yaqindan

Çangallarin çözar qoyalar…

Ne tong,

Tört taraf toğ örmoni –

Yovvoyi daraxtlar suroni.

Tölğanib yotar qamişzor…

Uni ilonlar,

Çayonlar,

baqalar,

börilar,

ayiqlar,

tulkilar aylagan makon.

Öylar girdobiga çömar yölovçi,

Tin oladir pölat kabi oğir.

Beşbarmoq qoyalariga tikilar Yölovçi,

Mehri tovlanar Quyoşdek.

Içida uyğonar ovçi,

Bas, köngli sari borar u…

Ado bölar töqayzor,

va çekinar yovvoyi maxluqlar.

Ilonlar döst bölur,

Tovuşqonlar bölur döst.

Beşbarmoq qoyalari olar bağriga.

O, Nakurt tortadir sehriga.

Tortadur ğaroyib mehriga.

Bas endi,

Bas, endi Yölovçi emas, u.

Unga makon,

Unga jon Nakurt!

Unga jon Nakurt!

 

Şoir bolaligi

2

Javzo quyoşi ostida,

Egnida terlik,

Jikkakkina bola

Toşlardan toşlarga sakrab,

Qöy-qözilar ortidan uçar.

Soyabon boşida oq bulut,

Oppoq bulut.

Qarigan toğlarni quçar

Labidan taralgan nay sadosi.

Huv, pastda esa,

Boş urib toşlarga

Qaygadir oşiqar telba soy,

Çöqqilardan qaytur aks sadosi.

Çöpon bola,

Toğlar adosi.

Suruv haydar,

Yöqdek Vaqt ibtidosi.

Ana,

Quyoş yonboşlar ufqqa,

Soçib alvon lolalar.

Qönar oqşom Borliqqa,

Qanot yozgan qarğadek.

Çetan devor içiga

Çöpon bola qamar qöy-qözilarin.

Endi,

Oyning oydin yoğdusida

Toğlar ila sözlaşur,

bözlaşur.

Ajab,

Har söziga tirmaşur qofiya

Misoli zanjir.

Vujud-vujudidan qaynar tuyğu,

U balki

baxş etib ona toğlarga

Töqir şeʼr.

U balki

Bobosi yodlatgan Yassaviy,

Navoiy,

Maşrabdan öqir şeʼr…

Tun yarmidan oqqanda,

Yulduzlar hayrat-la boqqanda,

Boş qöyib toşlarga

Toğdek orzulari oğuşida uxlar.

Uning-la tonggaça kaftida uxlaydi ilon.

Kapalaklar,

Törğaylar,

Ğurraklar qanoti sasidan uyğonar sahar.

Yana çöqqilar sari,

Quyoş nurin simirib sutdek,

Suruv haydar.

O, uning qalbida toğlarga boşqaça mehr

Va çirmab olgan ğaroyib sehr.

Bir kun maşhur şoir bölar u,

Közlarida kördim Şeʼriyat qasrin.

Bir kun yuragining tub-tubidan otilgay vulqon,

Şeʼrga çömar Nakurt toğlari butkul.

 

YoZ

1

Saraton…

Öt-ölanlar sarğaygan,

Toğlar boqar munğaygan köyi.

Qöy-qözilar maʼrar,

Sukunatning buzilgan uyi.

Qanotlarin qoqadi kaklik,

Balki çöqqilardan topadi orom.

Soyada mudraydi it şörlik,

Tuşovda ot depsinar beorom.

Issiqning damidan çatnaydi toşlar,

Nakurtsoy böyida gullagan yalpiz.

Yaktakda nuroniy boş qaşlar,

Qum yölakda ilon qoldirgan yorqin iz.

Ajab,

Bir tarovat ila keçar toğlarda yoz,

Matoga siğmaydi manzarasin çizsam gar.

Men ötli nafasim rostlab bir oz,

Yoz suvratin yuragimga köçirişim muqarrar…

2

Yoz,

Yomğir quydi şarros.

Yo falak,

Könglim osmonini bosdi

Qora bulutlar.

Ruhim toğlaridan uçdi burgutlar.

Jildirab çöqqidan sariq jilğalar,

Saraton iforin taratdi.

Söngra,

Osmon niliy ranglarga böyala,

Çöğli quyoş körsatdi böy-bastin…

Ajabo,

Könglim ham yorişdi osmonday

Toğ havosin tuyib.

 

3

Nakurt.

Hansiraydi havo.

Hansirar toğu toşlar…

Bunda Quyoş yonar.

Sukunatga çömgan boğlar

Tilla mevalarin köz-közlar.

Hassaga tayangan daraxtlar poyida

Qirmizi olmaga qöl çözar

Yalanğoç bolakay entika.

Biroq yetmay intiq qöllari

Qiçqirib uyğotar Nakurtni.

 

4

Nakurt oqşomlari…

Bölurman oşiq,

Serjilo yulduzlar raqsga çorlar.

Ğarib yuraklarda uyğotadi işq,

Yozgi keçalar, o, kunduzday porlar.

Naqadar gözaldir toğlar soyasi,

Şabboda köksimga boş qöyar mayin.

Tonggaça tugamas toğ hikoyasi,

Azim soy çarçamas çalişdan nayin.

 

Sehrga boğlandi oşufta könglim,

Içimdan vulqonday toşar hayqiriq.

Uçib çöqqilarga quş kabi ruhim,

Sayraydir,

sevgidan kuylaydir qöşiq.

 

5

Toğlar quçoğida durkun çözgan böy,

Oq teraklar,

Göyo yam-yaşil dunyo.

Yaproqlari çalar bir ğaroyib kuy,

Tunlar oğuşiga tuşar Surayyo.

Yoz…

U toğliqlarga berar kölanka,

Yonayotgan oftob selida öktam.

Teraklar böylari adl va tikka,

U toğliq yigitlar singari körkam.

 

6

Qari xarsang panohida

Böy çözibdi,

Yozgi bulut –

Oppoq gul.

Baxş etar

Epkinlar unga halovat.

Yoz nafasi

Baxş aylar jon.

Zero,

Gözallik ulaydi toşlarga Gul.

 

7

Oftobning ötli nafasida

Toğliq bola yörtar eşagin.

Voh,

Poyida xarsanglar.

Qayoqqa ketmoqda, yohu?

Ergaştirib soyasin

Köngli sari borayotir u!

 

8

Nakurtda

Yonğoqzor ösar toğlardek baland,

Şoxlari zalvorli,

Yaproqlari yam-yaşil.

Orom olar qöynida yoz şamoli.

Toşlarni çirmagan tomirlari baquvvat.

Şundanmi,

Toşlardek badani ham metin.

Şundanmi,

Aşaddiy böronlar sindirolmas.

Şundanmi,

Novdalarin urolmas çaqmoq.

Şundanmi,

Tik tepasida Quyoş har kuni,

Şundanmi,

Oy bağrida quvnar har tuni.

Şundanmi,

Ustida bulutlar yiğlar.

Şundanmi,

Poyida ariqça jildirar.

Şundanmi,

Şoxida belançak –

Qiqirlar bolakay!

Tursun Ali

 1952-yili tuğilgan. Toşkent davlat universiteti (hozirgi ÖzMU)ning filologiya fakultetini tamomlagan.

“Zangori ovoza”, “Yurakdagi sözlar”, “Yoruğ kunlar”, “Yolğizim”, “Uyğoq sukunat”, “Tuyğular rangi”, “Sokin hayqiriq”, “Saylanma”, “Quş pati”, “Qor şuʼlasi”, “Turnalar yöli” kabi kitoblari naşr etilgan.

“Yoşlik” jurnaliga obuna böling · indeks 822

Obuna haqida

Izohlar

Hozirça izoh yöq. Birinçi bölib fikringizni yozing.

Siz nima deysiz?

Izoh tahririyat körib çiqqaç, eʼlon qilinadi.

Şu ruknda köp öqilganlar

Barçasi (325)

Ayol

Yigitlar maktubin bitganda qondan,
Kelinlar firoqdan çekkanda yohu,
Uning ham panohi qaytmadi jangdan,
Ön töqqiz yoşida beva qoldi u.