“Qiçqiriq” – norvegiyalik rassom Edvard Munkning eng maşhur va sirli kartinalaridan biri. Köplab tanqidçilar fikriça, asar syujeti ijodkorning ruhiy iztiroblari mahsulidir. Baʼzilar unda bölajak ekologik fojialardan dahşatga tuşiş holatini köradi.
Qizil, olovli osmonning vahimali soyasi butun körfazni qoplagan. Qoliplar, çegaralar öz maromini yöqotgan, ranglar çaplaşib, dahşatli bir manzara tusiga kirgan.
Tomoşabinga ğalati tuyulsa ham bu holat birgina köprik körinişiga daxl etmagan. Göyoki köprik ularni tabiatdan, tözğinlik va talotöplardan ajratib turibdi. Rassom nigohida odamlar his etiş, köriş, eşitişdan tobora mahrum bölib bormoqda. Hamma bir-biriga befarq. Çunonçi, asar ortidagi ikki şaxs voqealarga mutlaqo hissiz va munosabatsiz kişilar ramzidir. Bu holatning yanada fojiali ekanini anglatadi.
Kompozitsiya markazidan joy olgan — hayqirayotgan kişi yuzida afsus, tuşkunlik, qörquv, dahşat, telbalik alomatlari qorişib ketgan. Uning qattiq oğriq va azobdan oğzini katta oçib hayqirayotganini tomoşabin bir lahza eşitgandek böladi. Quloğini qöli bilan yopib turişi esa uni örab turgan olamdan xalos bölişni, heç narsani eşitiş va bilişni istamayotganini anglatadi.
Rassom uşbu kartinasini XIX asr oxirida yaratar ekan, XXI asr kişisining ruhiy holatini ham başorat qilgandek böladi. Göyoki kartinada axborot texnologiyalari bilan tölib-toşgan olam içida gangib qolgan odam tasviri körinaveradi.
Rassom kartinani yaratişda murakkab texnika — yoğli va tempera böyoqlaridan foydalanib, atrofni qizil va kök ranglar tegrasida ifodalaşga urinadi.
Edvard Munkning aynan şu asari bir neça bor öğirlangan. Qiziği, buni kartinaning bahosi bilan emas, tomoşabinga körsatadigan özgaça taʼsiri bilan izohlaşadi.
“Yoşlik” jurnaliga obuna böling · indeks 822
Obuna haqida

