370 marta körilgan

Odamiy

Vafo Fayzulloh

(Doston)

Men öşa…

Qölida dasturi

Ujmohdan tuşgan –

Odamiy.

Şayton hamon

Qon quyadi qonimga…

Kim qayişar

Yolğizlangan jonimga?

Tangrim! Tangrim!

Adolat haqqi,

Adolat xalqi!

Yorlaqa! Yoqla!

Qaytargin rabboniy onimga.

Iştiyoqmand, çalinajak qutquga,

Yomon öçman juda noravo

Ginaçi, ğaddor quv uyquga.

Xiyonat oşiğu moşuğim,

Kasofat, halokat

Zalolat, hamoqat

Şerikdir nonimga.

Çirpirakman, juda çirpirak

Xazondan haqirroq,

Jon kuyar jizğanak,

Tavba nima bilmasman,

Yuz yillarning bağrida kesak…

Sabr-bardoş, yiği tiladim

Könglim öldi, ölmadim…

Havvo osilgan arqonimga…

Borim şu inondim,

Yöq yöldan baqoni tilandim…

Ölmoqni örgandim.

Tirilmoqqa hamon huşim yöq…

Ötaverar hammasi, har on,

Mangu lahza isyon va iymon…

Şayton jilpanglaydi yonimda

Evriladi gohi Bonumga.

Çang soladi har bir onimga

Tupurar botinan nomimga…

Qoçaman, qoçaman özimdan yiroq.

Söqir çiroq otilgan ingroq.

Öşa tuproq, dapçak, loy tuproq

zuvalam,

Jismim guvala.

Könglim tegrasida zax qörğon

Har soniya qulajak qörğon.

Yarmim Kun qiriga otildi,

Yarmim Tun töriga osildi.

Irgançman-ku anglovsizlik domida

Odamiy izlagan Odamiy…

Nuh qavmiman,

Bilmadim-ku yer özi ummon…

Közimni ham çöktirdi tilsiz.

Şayton ramzi öynagan qaroq…

Mehrgamas, toşlarga yoron

Yölsiz, yölsiz, çökkança yölsiz

Sönggi dam ham kemaga çiqmagan

Gumroh Kanʼon böldim köngilsiz.

Göyo har gal jumada

qurultoydan qolgan…

Xayr, niyat, nek amal, siyrat,

Taqvo, toat, munojot nima

bilmagan

Od qavmiman,

Samud qavmiman –

Özigamas özga topingan,

Jinlar iddaosin yopingan

Böy-bastiga şakkok kerilib,

Maxluqdan maxluqqa evrilgan…

Yöq, bilaman, juda bilaman –

Men böri, ayiq, maymun avlodi emas,

Maymun, tönğiz mening avlodim…

Yana tönğizgami dönaman?

Qaramayman, qarolmayman yonimga…

Esimda-ku badbaxt Lut qavmi

Jirkançlikni nahot sevadi,

Hamon irganç, rasvoyi raddi

Hamon kömolmaydi toş böron,

Esgan sari esadi buhron,

Yallama yorim qilgança töfon…

Qisqartirar zaminni Farmon!

Ölik dengiz, tobutsiz dengiz,

Qabohatning jazosimi biz,

Qiyomatning oyati, essiz…

Baribir

Men öşançiq, haddan qizğançiq,

Jannatdan nozil,

Ayon feʼli Yoqubga tuşdan…

Nafsga, nafsga faqat siğingan,

Johil…

Uv, munça Oy qismating peşvoz

Oralaydi katta azobni

Ön ikki Yulduz Oyga egilgan

Tozadan toza Azobi

Yusuf! Yusuf

Sohib husn, gözal qalb, oqil

Bölgan bois sotilgan…

Davrondan zindonga otilgan,

Zohiri şu…

Nafs janglarida,

Dars ranglarida

Şabnam asli, şuʼla fitrati

Tamom köngil dardiga davo.

Uni azal xuş körar ayol,

Ona, ayol

Oyni oyday tebratardi nafsida,

Bir kun tölğondi-ku qasdida

Hali gözal

Şayton rasida…

Nomus-or zodagonlar hayotida bir çaqa:

Meniki bölişi kerak, dedi

Meniki bölişi kerak.

Közga nur, tan-jonga surur…

Köngildagi ingroq kerakmas

Nomus toptalgança gunohmas…

Yusufning uh ziyobaxş joni,

Yuragida Iloh farmoni,

Misr xazinabonining xotiniga kerakmas.

Bokira edi u, iffatli…

Yusuf undan ming çandon aʼlo,

Zero, butun berilgandi iymoni,

Orzui xöb edi,

Yöq edi armoni…

Joduzor olam.

Vosita xotin

Köngliga oşiqmas, taniga, jamoliga

Husn otli moliga xaridor,

Heç qaçon boqmagan holiga…

Qoldi Yusuf iymon yoniga.

Doğ tuşarmi doğsiz qurbonga!

Kim edi eşik oğzida tutganlar,

Aybdorni aybsiz,

Musaffoni aybdor topganlar,

Gunohni gunoh-la yopganlar.

Haqiqat, zindonda ham haqiqat.

Yer usti qaçonki yolğon böladi,

Haqiqat juda ham arzon böladi,

Kimga Şayton döstu tolqon böladi,

Yer ostiga köçib kirar çin,

Içkarida yaşayverar din.

Haqiqat yaşayverar zindonda.

Haliyam öşanday Yusuflar yöqmi?

Zulayholar yöqmi hali ham.

Balki unday Yusuf, qalbi köklam yöq,

Sohibkamol Zulayholar dargumon…

Sohibjamol Zulayholar soğ hamon,

Payt poylaşar, poylaşar zamon…

Yer lola orttirgan bahorda,

Tun-kunduzlar bir mohitobon –

Köngli Yusuf, köngli çaroğon,

Yusuf bölgim keladi hamon,

Çiqamanmu zindondan omon,

Bir köngilga bir xazinabon…

Vodiyi Töbo

Har zamonda töşagay sabo,

Bori sahro – qoronğu sahro,

Bu dunyoga qaytganday Muso,

Sabiy Muso,

Qörqoq aqli tilidan judo.

Muhit urho-ur,

Sözlolmas burro.

Duduqlanar maʼnosiz,

Noadldan böğriqadi hislari.

Loqayd, kamxarj, beğam, jimgina,

Iniga yölamas şamolday

Söz aytmaydi, çiqarmas sado…

Garçi

Hayoni ömarib ketişmoqda paşşalar,

Surbet va befahmning qölida ğijjak…

Qarğa maşvaratning törida,

Tötiga ajrli beqasam kiygizar.

Jinoyat uçunmas, kamsuqumlik uçun

Jazo tayin.

Aqlni emas,

Jahlni pullaydi zağizğon.

Odamiyning közi yumuq,

Yuragi holsiz,

Labi olsiz,

Manglayining ajinlariga çökib ketgan yillari

Jarayonning fursatidan zorlanib

Kunim ötdi.

Kurtaklar til çiqardi

Qonimda örmaladi bahor

Yaşillanişni,

Ozod fikrni,

Tuyğularim ilğadi,

Men tilsizning tilini ber öğirlagan dunyo!

Bulbuligöyo dunyo,

Bulbullari qolmagan dunyo,

Haqqa, Haqiqatga tilim oçilsa edi…

Heç narsa kerakmas menga

Qadrni qadrlaşdan,

Birodarga qiyomatli salom yöllaşdan,

Izhori Yor,

Bemorlarga şifo tilaşdan

Onamni oldidagi qarzimni,

Özining huzuridagi arzimni,

Fosiq, fojir, itoatsiz, ajdaholarga

Navo yangliğ uzatsaydim narzimni.

Musoman – Firʼavn çang solgan har onimga

Yöqolişga qalqonman.

Otişi, osişiga

Nişonman.

Hali ham öşa goh halol,

Gohida yölidan adaşgan bandaman.

Har joyda tandaman…

Har narsa sinov, neʼmat,

Illat, tuhmat, qabohat,

Halovat, huzur, nur, farişta, hur

Öngu sölimda.

Közimda, qölimda.

Ana Kaʼba sari ketayotgan Abraha

Filday-filday fillar qurgan yöl…

Abobil quşlari

Tumşuğida sopol

Toğlarni qöporgan,

Toşlarni teşgan gil

Iymon dur, bezavol…

Jazoyi Haq

Şunça kiçik,

Şunça qudratli.

Dovul…

Bugun ham esmayaptimi

Butun yer şari böylab…

Kim bugun Abraha?

Kim Abdulmutalib?

Kim mağlub,

Kim ğolib,

Kaʼbaning egasi kabi

Insonning egasi bor!

Qonining egasi muhimmas,

Jonining egasi bor.

Qalb – Kaʼba

Vayrona, vayrona,

Obod, obod, hayrona,

Ozod, ozod, döstona

Bandaga qul,

Bandaga çöri –

Qalb – Kaʼba

Öziga begona.

– Yazdonga löli.

Tavof qiling uni,

Aylanib bir huzur

Yerdan, tepadan

Jami mavjudot,

Maxluqot.

Yetgani şu Haqning imdodi,

Yetgani şu Tangriga dodim,

Tavbam, faryodim,

hayvoniy onimga,

insoniy jonimga.

Qölimda dastur

Tugal, mukammal

Aniq-tiniq, ravşan, yop-yoruğ

Kim, kimga

Yorluğ. Nomahram, tanmahram,

Qalbmahram; qiş, yoz, kuz, köklam

Vaqti bir tavofning

Ibodatning, ibratning

Yaşaşning ham…

Dengizlarni bölib yöl berdi Tangrim

Öşa unutuvçan, kufroni neʼmat qilayotgan

Muso qavmi, Iso qavmi senmasmi, menmasmi,

Yetmiş tört yil tört yoqqa uloqqan,

Yuz öttiz yil köz yoşi içiga oqqan –

Qirq yil sahrodagi Muso qavmi

Közini oçmaydi. Har kuni çiqadi

Bitta Somiriy.

Tilla buzoq şart emas endi

Ölik eşak bölsa ham mayli,

Uçraşadi telbalar xayli,

Vaqtni öldirişga ermak kerak-da.

Esli lahzani uşlaşga yurak kerakmas,

Şukrona neʼmatga yölak kerakmas.

Sanab bölmas, jami örmon siyohi yetmas

 Qalam, qoğoz, iltijo,ovoz

Guras-guras ötib boryapti…

Tavba, tuşimga kiribdi Iqlimo,

Keçir Özing.

Men göyo Qobil,

Men yana Hobil

Aralaş-quralaş

Höl va quruq,

Arzon va qimmat,

Nodir va möl,

Sahro va köl.

Ummon-quruqlik qonimda

Mehr-şafqat,

Haqiqat,

Nafrat,

Surur,

Sehru jodu, muhabbat –

Kuç-ğayrat.

Ilohiy ruhiyat

His qiliş,

Qisiliş,

Eziliş,

Hurriyat, qullik…

Kufr, şukr.

Hayo, behayo, illat…

Kuydirajak barisini nur,

Olov emas

Ilohiy nur jonimda!

Ajabki, xayolimni zabt etgan nima?

Nima jodulagan közimni?

Röyo közlarimga in qöygan kana

Xunimni simirib öynatar sarob.

Muttaham arbob

Bobilga tuşurilgan sil Horut, Morut

Har köçada boğlar aqlimni… ana!

Faqat tanitmaydi özini,

Faqat tanitmaydi meni ham…

Yolğondan böğilgan haqiqat

Xunuk , yomonotliq, öjar savt

Yiğlatadi hatto Horut-Morutni,

Tarallabedodman,

şodlanmay kulganim kulgan,

Bölganim şumi? Bedodman…

Qornini töldirib, könglini tilgan

Özim-ku!

Özim!

U kimningdir qöliga tutadi udni!

Yirtilgan, yoqilgan xat ayni dunyo

Soğinadi qaytişimizni

Afsungamas, çinga!

Borimizni aytişimizni,

Taxti singan hukmfarmo riyo

Yöl soladi har tomon…

Oqim, guruh, firqa, uyuşma…

Yöl esa bitta!

Yöl faqat bitta!

Unvon, martaba, tabaqa ham…

Aççiqlansam, xatom jazo bölib keladi,

Quruqlik suvga itqitar vujudim.

Baliq qornidagi Yunusman…

Kir koriga hamon bölmagan iqror,

Qiyomatgaça nahang qornida qolib ketsam nima böladi?

Zero, ne bir aqlli yirtqiçlarning oğzi oçiqdir,

Poylab yotibdi komiga tuşişim…

Men esa aççiğimni, jahlimni yiğib olmadim

Yölga solmadim.

Çinorning yoşidaman

Ummonning qoşidaman

Dovdir, telba, nodon,

Mayda, ovsar, sustkaş, beğam,

Laqma, laqqi,

Hamma narsani Aziz bergani holda

Kibri qadar tutgani motam

Şahvati-çun yutgança sitam

Insu sevgan jinni…

Odamiy, odamiy…

Hamon öşa Odamdan odam,

Biroz bodi,

Biroz manmanroq

Töxtamaydi qilişdan orzu,

Heç töymagan keçişdan armon.

Har dam sevar bölmoqni qozi.

Ğayratliman deya tanbalroq…

Közimni oç degim keladi,

Közimni oç degim keladi.

Isyonga ğarq,

Iymondan nari.

Iymonsiz ğarq

Qara, qara isyonning jari

Qulagan daydi.

Falastinda meni xörlaşar,

Afğonda izğiydi börilar…

Nafsim namunça ham giyohvand,

Nafsim namunça ham hunarmand.

Kimlar vayron qildi pul bozorini,

Kimlar obod qildi qul bozorini?!

Namunça illatdan kökrak keraman,

Neʼmatdan özimni nari suraman?

Otaşin yaxşilar hamkorsiz,

Tobora bedilu dildorsiz,

Kabirlar qurbonliq.

Iblis oşkora böğizlaydi

Sağirlar boşpana izlaydi.

Har zabun, izillaydi, yiğlaydi.

Har joyda yomonlar bir, hamkor,

Nafsiğor barqaror tadbirkor

Taʼmagir,

Köngli kir

Yuragida qon oqmaydi, jir…

Zamon şunday emiş,

Zamonni sökma

Inson öşa

Odam Ato zuryodi.

Nafsing şunça otdimi hakalak,

Şavqing buzdimi töğonni,

Men kamalak,

Nonuştaga yetti rang yegan…

Davo sörabman sendan bedavo…

Qölimga qaraysan

Közimdan avval.

Qölim bölmasa ham…

Boşqa gal

Közingga uzataman qölimni…

Men xastami

Sen xasta?

Sen xastami,

Men xasta?

Birda yurak çatoq,

Birda qalb çatoq

Qölimga qaraysan

Közimdan avval…

Sözimga işon,

Işonma,

Lekin işon!

Işonçsiz odam

Bergansan vaʼda

Al-Misoqda,

Rad etolmassan!

Qaydan tegdi kir,

Pul, mol-mulk,

Gözallar, şon-şuhrat,

Dabdaba oldida

Titrayman dir-dir.

Axir ular heççi*

Mening oldimda,

Nur içgan

Köngil, yurak

Yaralişi yolida

Ular heççi!

Köksingda otgan tong,

Bağringda tuğilgan bahor,

Uyğongan quyoş,

Sevingan oy,

Sajdagöy yulduzlar,

Qaramas,

Kötarolmas yukni men,

Amalni

Zimmamga olganim oldida…

Men öşa odamiy,

Sen öşa odamiy

Iblis çöqilagan qonini,

Rahmon asrab qolgan jonini.

Talaşman,

Talaşsan…

Kuraşsan,

Kuraş san

Iymon jonida,

Iblis har yonida,

Malak tomonida,

Jinlar yobonida

Talaşman,

Talaşsan,

Kuraşsan!!!

Har lahza iymon-iymon,

Har lahza omon-omon!

Nogahon isyon, şayton

Jirtak çalib qoçsin,

Sen ham qoç undan!

Tunda tundan,

Kunda buzğundan.

Angla şunda

Angla tun-kunda

Ibodat

Sen odamiy

Odam zuriyodi,

Vazifangni, huquq, şaʼningni,

Qalbingning rangini.

Kelgan joying,

Ketar makoning

Otar, botar zamoning.

Kulşan, gulşan diyoring

Ağyoring.

Va toabad

Yoring.

Yöqligingda

Bölgani Boring!

Men öşa taslim

Farzandi muslim,

Avvali,

Örtasi,

dahşat oxiri

Yoxud aʼlami ulim

Ustodi Alim,

Oxiri,

Örtasi,

Avvali Rizvon!

Borliği ğufron,

Zino, qutqu, beaql,

Sinov, fitna, hikmat

Bölgan jon

Oxiring avvalgi Vataning bölsin,

Oxiring zardob oralab emas,

Bol oralab yursin!

Fariştalar qilganda sajda,

Hurlar eşitgan vaʼda:

Neʼmat, xislat, imtihon, kamol,

Kelgan mahal va ketmoq mahol –

Ruku, qiyom, qaʼda va sajda

Sening şarafing-ku,

Mening şarafim

Qalbi Kaʼba

Qibla tarafim!

Sen öşa –

Men öşa

Hamon özgarmaysan,

Yillar, asrlar

Turlanadi tegrangda.

Aylanadi ğanimga jörang

Gar iblis evrilsa törangga.

Avval qalbingga qiron soladi,

Qalbingdan öçini oladi.

Öç bölmaydi lojuvard osmonda.

Non tiqqança qorin törvangga,

Aylanasan ongsiz yörğaga…

Heyy!

Olislarni közla san!

Közla juda ham olislarni!

Ufqda boqiy bir bitik bor!

Zangori, moviy, qip-qizil, oppoq

Yaylovlarda xizrrang voliy,

Qişloqlarda dehqonrang yangroq,

Könglingda zaʼfaron mard toleʼ.

Boşingda şaharlar tiklading,

Şarqqa, Ğarbga, Janubga inib.

Özingga özingni yuklading

Zamzam içar ravzalar kelib.

Kitob ol!

Taşlagan kaloming kötargin!

Törvangga savol sol!

Xorlangan saloming aytib qol!

Ketarvergin olğa!

Ketavergin olğa!

Qança illat kutmoqda yölda…

Qança sarvat qolgança dölga…

Sen Odam – odamiy

Mahkumsan,

Mahrumsan,

Mahbussan,

Miskinsan juda ham,

Şunda ham sen ODAM!

Nafsmi ğori,

Iymonmi bori…

Işqmi ori,

Armonmi zori?!?

Vafo FAYZULLOH

1963-yili tuğilgan.

Toşkent davlat universiteti (hozirgi ÖzMU)ning jurnalistika fakultetini tamomlagan. “Hut”, “Xabarsiz sevinç”, “Mangu lahza” şeʼriy kitoblari naşr etilgan. Jahon şeʼriyati vakillari – Ş.Bodler, P.Verlen, A.Rembo, I.Brodskiylar şeʼrlaridan, F.Kafkaning “Jarayon” romanini tarjima qilgan.

“Yoşlik” jurnaliga obuna böling · indeks 822

Obuna haqida

Izohlar

Hozirça izoh yöq. Birinçi bölib fikringizni yozing.

Siz nima deysiz?

Izoh tahririyat körib çiqqaç, eʼlon qilinadi.

Şu ruknda köp öqilganlar

Barçasi (325)

Ayol

Yigitlar maktubin bitganda qondan,
Kelinlar firoqdan çekkanda yohu,
Uning ham panohi qaytmadi jangdan,
Ön töqqiz yoşida beva qoldi u.