15 daqiqada öqiladi

214 marta körilgan

Imom Moturidiy

Luqmon Börixon

(Roman)

 

MUQADDIMA

Hijriy 299-yilda somoniylar[1] saltanati bir qalqib tuşdi: amir Ahmad ibn Ismoil öz saroyida xoin fitnaçilar tomonidan öldirildi. Marhum amiri şahid maqomini oldi. Uning sakkiz yaşar öğli Nasr ibn Ahmad taxtga ötirdi. norasida hukmdorga vaziri aʼzam Abu Abdulloh Jayhoniy voliy böldi, yaʼni yoş somoniy nomidan saltanatni boşqarib turdi. Abu Abdulloh Jayhoniy bilimdon, parhezkor, tadbirkor zot edi. Imkon qadar raʼiyatning tinçligini, farovonligini taʼminlaşga urindi. Balxda yaşirinib yurgan, qay bir tomiri somoniylarga  tutaş Isʼhoq ibn Nuh Buxorodagi beqaror vaziyatdan, Nasr ibn Ahmadning yoş va ğörligidan foydalanib, kiçik bir qöşin bilan Samarqandga bostirib kirdi. Mustaqil bir saltanat barpo etiş payiga tuşdi. Biroq uning Samarqanddagi hukmronligi köpga çözilmadi.

Beş yildan beri Bağdodda yaşab, kitobat hunarini örganib yurgan xattot Qutluğ Muhammad Nuriy ota yurtida yuz bergan noxuş­liklardan ğoyat taşvişga tuşib qolgan edi. Ayniqsa, ustozi imom Abu Mansur Moturidiyning soğ-omonligini biliş ilinjida öşa taraflardan kelgan katta-yu kiçikning oğziga termulib kuni ötardi. Oxiri toqati-toq böldi: safar xurjunini yel­kaga taşladi. Samarqandlik Inoyat ibn Vosiqning karvoniga ilaşib yurt sari yuzlandi. Karvon Qum şahriga yetgan çoğ Xolid Xalaj boşçiligidagi somoniylarning yildirim[2] laşkari isyonçilarni tor-mor qilgani, Isʼhoq ibn Nuhning özi Jayxun ortiga arang qoçib qutulgani, amiri saʼd Nasr ibn Ahmad esa Xolid Xalajni Samarqandga muvaqqat hokim etib tayinlagani haqidagi xabar xattotning ham quloğiga yetib keldi[3]. Biroq bu mujdadan Qutluğ Muhammadning köngli taskin topmadi. Çunki uni aynan ustozining turmuş-tirikçiligi, hol-ahvoli qiziqtirardi.

Quyoş ufq etagiga horğin boş qöydi. Çor-atrof kulrang tusga kira boşladi. Qum şahri bösağasidagi maşhur karvonsaroy bugun odatdagidan  ham gavjum edi. Rang-barang sallalar, kulohlar, çalmalar, toqilar içkari-yu taşqarida tözğib yurardi. Kunbotardagi keng yalanglikdan, tuyalar, ot-ulovlar qönim topgan tomondan jonivorlarning böğiq xirqiraşi, bökirigi eşitiladi, havoga yengil çang-tözon, ğubor kötariladi.

Endigina tahorat olib bölgan, siyrak soqol, qovoqlari qisiq, yonoqlari börtiq xattot Nuriy şom namoziga şaylanib karvonsaroy biqinidagi masjid ayvonida duolar, kalimalar zikr qilib, tevarakni xayolçan kuzatib ötirardi. Sal narida talabalarga xos ust-boşli, rang-röyli uç-tört yoş-yalang ham şom namozini kutib suhbatlaşib turardi.

– Hali peşinğa Parvondaği[4] masjidğa kirgan çoğimiz, bir mudarrisnamo kişi menga qarab ğalati söz aytdi, – dedi past böyli, burni puçuq talaba.

Sallasi ixçam öralgan, qora qoşlari tutaş şerigi unga ajabsinib tikildi.

– Ne dedi?

– Men ne qilsam, amalimni özim yaratgaymen, binobarin ixtiyorim töla öz ilkimda, qabilinda söyladi.

– Bu mötazila[5] qavmiğa xos sözlar, – deb gapni ilib ketdi tağin bir talaba, – alar ilk uçratgan ah­li ilmğa biror bahona ila mazkur şiorni aytgaylar, agar uçratgani boş irğab tasdiq etsa, öz qavmidin ekanligini anglab mamnun bölgay, agar norizo qarasa, yelka qisib uzoqlaşgay, mabodo angrayib tursa, ani avrab öziğa tobe etmoqqa uringay.

– Sen angrayib qolmadingmu işqilib? – söradi kinoyali ohangda öşa tutaş qoş talaba.

– Albatta, angraydim, – soddalarça tan oldi pakana tolib, – çunki sözlari maʼnosini anglay bilmadim, söngra, beodoblik bölmasun deb, Alloh safaringizni bexatar qilsun, deya takalluf etdim.

Talabalar qöllarini oğizlariga tekkizib past ovozda kulişdi. Xattot Nuriy ham miyiğida jilmayib qöydi.

– Ey, angraymay, huşyor yurgil, tağin jabariya, mur­jia[6]larğa yöliqib qolmağin, – deb tanbeh bergan böldi öşa tutaş qoş, – madrasamizğa qaytganga qadar seni boy berib qöymayluk.

– Kamina alloma Aşʼariy[7]ning suhbatida böl­ğon, – maqtanib qoldi barvasta, döng peşona talaba, – ul zot mötaziliylarni rosa foş etganin eşitğon. Afsus, öşal mudarris kaminağa yöliqmadi, bilʼaks, özini angraytib qöyardim.

Şu asno muazzin şirador, mayin bir tovuşda şom namoziga azon boşlab qoldi.

Karvonsaroy hovlisi keng edi. Devor böylab  qad kergan sersoya daraxtlar tagidagi qator loysuvoq supalar hujra çiqimidan qoçgan yölovçilar tomonidan işğol qilingan. Kimdir yonboşlab, kimdir tugun-törvasiga boş qöyib hordiq çiqarardi. Har yondan qölansa ter, patak-paytava isi anqiydi.

Şom namozidan söng xattot Nuriy  özlariga tegişli, ulkan qayrağoç tagidagi supaga qaytdi. Inoyat ibn Vosiq karvonsaroy xöjayini huzuriga çiqib ketdi. Tağin bir samarqandlik savdogar taom taraddudiga tuşdi.

Yölak böyida, bir uyum laş-luşlari ustida yastanib ötirgan, soç-soqollari ösiq, kiyimlari tözğin qalandar ajabtovur sozini tinğirlatganiça xirgoyi qila boşladi:

Az zakovati arab,

Az maʼrifati fors

Va az siyosati turk

Islom oliy qadr şud[8].

Xattot Nuriy miyiğida kulib qöydi: “Rost kuylading, darveş”[9].

Baʼzi ötib-qaytuvçilar xirgoyi sözlariga bir zum quloq solib turgaç, mamnun boş irğaşgan köyi darveşning oyoqlari ostidagi kirçil römolga bir-ikki çaqa taşlab qöyişar edi.

Qoronğilik quyuqlaşdi. Karvonsaroy xiz­matçilari baland devorlarga qadalgan qator qörqöm[10]larga alangalari lopillab turgan maşʼalalar örnatib çiqişdi. Yöl-yölaklar, karvonsaroy hovlisi sarğiş-qizğiş tusga kirdi. Musofirlar supalarda davra qurib ötirişar, kiçik-kiçik gulxan yoqişar, qop-xurjunlaridan yegulik olib örtada dasturxon tuzaşar edi.

Bir payt darvozadan ön yetti yoşlar çamasidagi yigitça otilib kirdi. Xuddi nenidir izlaganday atrofga javdirab, dovdirab alangladi. Soyabonli movut qalpoği ostidan köpirib çiqqan jingiltob soçlari, qop-qora ingiçka qoşi, kosasiga çuqur botgan şahlo közlari uning dorul harb[11] bolasi ekanligidan darak berardi. U tevaragiga toş qalangan quduq yonida qör tökkan savdogarlar töpiga botinmaygina yaqin bordi. Past-mayin tovuşda salom berdi. Qör ahli uni qiziqsinib kuzatardi.

– Kimnidir qidirib yuribsanmi, ey, bola? – söradi soqollari çiroyli kuzalgan, yelkalari keng sarbon.

– Menga kerak Samarkond, – dedi bola buzuq fors tilida, – men xohlaydi, boradi Samarkond.

Kimdir pixillab kuldi. Tağin birov badxohlarça tirjaydi. Iştaha bilan göşt çaynayotgan, bilaklari jundor savdogar bir intilib öspirinning qölidan tutdi-da, qöpol bir tarzda biqiniga tortdi.

– Kel, bötaloq, özim seni istagan joyingga eltgaymen, quçoğimda asrab-avaylaymen.

Davrani behayo kulgilar, qiyqiriqlar qöpdi. Bola jon holatda tipirçilab jundor bilaklar orasidan çiqdi-yu, orqaga tisarildi.

– Ekansan yamon, öldurgum…

– Bay-bay, zör ekansan-ku, qörqitib yubording, – deb kuldi öşa savdogar yana hamlaga çoğlanib.

Yigitça dovdiragan köyi ulardan uzoqlaşdi. Sal narida, gulxan atrofida çoy höplab, suhbat qurib ötirganlar sari yurindi. Ammo yaqin borişga botinmay töxtab qoldi. Söng noumid bir tarzda yana darvoza tomon jönadi.

Xattot Nuriy ösmirni ançadan beri eʼtibor bilan kuzatib turardi.

“Aft-angoridan yunonliklarga öxşaydi, – deb öyladi u, – boşiga bir taşviş tuşgan körinadi”.

– Ey bola, – çorladi Qutluğ Muhammad öspirin supa yonidan xayolçan ötayotgan payt, – bu yoqqa kel. Biz Samarqandga boramiz.

Bola sarosimalangan köyi xattotga yaqin keldi. Salom berdi.

– Ha, men Samarkond boradi, – deb ğudrandi.

Qutluğ Muhammad yigitçaning xatti-harakatidan forsça gapirişga qiynalsa-da, tuzukkina tuşunişini angladi.

– Qani, ötir-çi, – dedi yonidan joy körsatib, – qaydan kelyapsan?

– Halabdan.

– Ha, şundaymi, – dedi xattot Nuriy ösmirni sinçkov kuzatib, – qani, dasturxonimizga marhamat.

Bola non burdalariga, toltoboqdagi yaxna göştga qarab bir yutinib qöydi-yu, sekin boş çayqadi.

– Yemam. Oç yöq.

Qörda ötirganlar özaro maʼnoli köz uriştirib olişdi.

– Juda boodob körinadi, – dedi kimdir.

Samarqand karvoni sarboni Inoyat ibn Vosiq, öttiz yoşlardagi baquvvat, tik qomat yigit:

– Obbo-o, sen-ey, – dedi yeguliklardan ösmirning qöliga tutqazib, – ol, tortinma. Bizda ovqat köp.

– Ne maqsadda Samarqandga boryapsan? – söradi Qutluğ Muhammad.

– Zindagi… tijorat… – ğudrandi ösmir.

Sarbon unga şubhalanib qaradi.

– Şundoqmu?

– Ha, – boş irğadi iştaha bilan non çaynayotgan ösmir.

Sarbon uni sinçiklab kuzatarkan, maşʼala yoğdularidanmi yo xayolida çarx urgan fikrdanmi qaroqlari yiltillab ketganday böldi.

Xattot Nuriy siyosat bobida huşyor odamlar xilidan edi. Biror xatolikka yöl qöyişdan çöçib ortiqça savol berib ötirmadi. Sopol piyolasiga quyilgan, ançadan beri sovib qolgan çoyidan xayolçan höpladi. Köz öngida tağin Samarqand jonlandi. Qalʼayi Qasrning[12] mahobatli gumbazlari, Madrasayi Surxning[13] qizğiş ğiştlari, Juzjoniya[14]ning keng sathi, Madrasayi Peşvoz[15]ning naqşinkor ustunlari xayolida lop-lop jonlandi. Yuragi soğinçdan örtanib ketdi.

Ayni paytda Inoyat ibn Vosiqning tinçi buzilgan edi. Hamrohlar topilganidan, ham möl-köl yegulikka duç kelganidan mamnun qiyofada, ahyon-ahyon atrofiga alanglaganiça kavşanayotgan ösmirni zimdan kuzatarkan, allanelarnidir anglagandek bölardi. Anglaganlarini boşqa şeriklari ham payqab qolişidan çöçib davrani çalğitiş niyatida:

– Taqsir, – dedi xattot Nuriyga yuzlanib, – bu gal sizni Samarqandga olib qaytayotganimdin bağoyat mamnunmen. Illo, anda Imomul hudo Abu Mansur Moturidiy ham diydoringizga ilhaq. Biz Bağdod safariga otlangan çoğimiz ul kişi sizni ikki-uç bor eslab tilga oldilar.

– Ustozning umrlari ziyoda bölsun! Men ham ul kişini juda soğindim. Behad mamnunmanki, bu gal quruq qöl bilan qaytmadim.

– Imom hazratlariga tortiq hozirladingizmu? – söradi ozğin, çuvak yuzli savdogar.

Xattot Nuriy jun matodan töqilgan törvasini titkilab çarm jildli, zalvarli kitob çiqardi.

– Mana bu ustoz, Imomul mutakallimiyn Abu Mansur Moturidiyning  risolasi! Şogirdlar imlosidin kamina kitob holiga keltirmiş. Bir yil davo­mida ellik nusxa tayyorladim.

Avval öşa çuvak yuz savdogar, söng yoş sarbon hali qoğoz-u siyoh hidi anqib turgan kitobni katta qiziqiş va ehtirom ila qöllariga oldilar. Devordagi mayoq şuʼlasiga tutib ohista varaqla­gan böldilar.

– Ayni muddao asar! Aning nusxalari ilkiga yetgan Bağdoddagi ilm peşvolari ham ğoyat qiziqib qolmiş. Ul zotlar ustoz Abu Mansur Moturidiyni poytaxtga çorlaş niyatidalar!

Qutluğ Muhammad faxr-u iftixor ila xitob qilarkan, mayoqlar, gulxanlar yolqinidan ğira-şira yorişib turgan yon-atrofdagi davralardan beş-olti çoğli boş özi tomon qiziqsinib burilganini payqadi. Köp ötmay tolibi ilmlarga xos bir neça salla, nozik qad-qomat supaga yaqin keldi. Ular orasida qoş­lari tutaş öşa yigit ham bor edi. Bir-birlaridan özib salom berdilar.

– Ming bor uzr, tinçingizni buzdik, – dedi ulardan biri hayajonlanib, – quloğimizga allomayi davron imom Moturidiyning nomlari bot-bot çalindi. Biz özimizni ul zotga ğoyibona muxlis, ğoyibona şogird çoğlaymiz.

Çuvak yuz savdogar mağrur boş irğadi.

– Ha, adaşmadingiz. Çindan ham hazrat haqida sözlaşib ötiribmiz. Ul zot bizning yurtdoşimiz.

– Mana! – Inoyat ibn Vosiq qölidagi kitobga işora qildi, – hazratning ilmi, irfonidan bir guldasta!

Talabalar bab-baravar intilişdi.

– Ijozat eting, biz ham uşlab köraylik.

Sarbon xattot Nuriyga savol nazari bilan qaradi. U kişi boş irğab rozilik berdi.

– Xöp, faqat avaylangiz.

Gulxanlar birin-ketin söna boşladi. Karvonsaroy tobora qoronğilik qaʼriga botib borardi. Dorul harblik ösmir kitob uzra ixlos ila engaşgan oşufta çehralarni qiziqsinib kuzatib turardi. Hamma kitobga andarmon bölgan payt yoş sarbon tevarakka öğrinça bir alanglab oldi-da, yigitçaning yengidan tortdi.

– Ey, yur, tuyalardan xabar olib kelamiz.

Ösmir  biroz çöçib, biroz ajablanib unga angraydi. Söng ne deganini anglagaç, irğib örnidan turdi.

– Xöp. Boramiz.

Karvonsaroy tobora sukunat, halovat bağriga sin­gib borardi. Qaylardandir çala yongan sak­sovul, jinğil hidi anqiydi.

Inoyat ösmirni darvoza yonida töxtatdi. Tevaragiga alanglagan köyi bir çekkaga tortdi.

– Ey, menga qara, – tahdidli piçirladi nogoh u dorul harb tilida, – rostini söyla, ne maqsadda Samarqandğa otlanding? Rostini aytsang, olib ketgum, bilʼaks, murdang şunda qoladi. Uqdingmi?

Ösmir  dovdirab atrofiga bir köz yugurtirib çiqdi.

– Heç kimga aytmaysen?

– Ont içgum, sir saqlaymen.

Ösmir sarbonning quloğiga uzoq şivirladi.

– Şundoqmu? – piçirladi Inoyat ibn Vosiq oğzi yarim oçilib, közlari olayib.

Ösmir boş irğadi.

– Xöp, – pönğilladi sarbon, – Samarqandğa qadar qabatimdin jilma! Bu maqsadingni heç kimğa söylama. Uqtingmu?

Ösmir yana boş irğadi.

Birinçi qism

Uç otliq

Quyoş Qorabörk qoyasi qiyasidan göyo qimtinibgina möraladi. Uning iliq nurlari olaça tönga örangan, zarang tayoqqa xayolçan suyangan bir tutamgina et-suyakka xuş yoqdi. Boşidagi gumbazsimon qalpoğini manglayidan andak surib qoş-közlarini silab qöydi. Qator dov-daraxtlar ortidagi yalanglikka yoyi­lib ketgan ön-ön beş çoğli qöy-qözisi tomon yurindi.

Çor-atrofdan pişiqçilik hidi anqiydi. Kuzning mayin, salqin şabadasi ğarq gullagan yantoq, qovjiragan beda, qoq bölgan meva-çeva isini qoriştirib tevarakka taraydi. Olis-olislardan köhna Iskandar qörğonining qoldiqlari qönğir tuya örkaçlariday közga taşlanadi. Uning etagida Köhak daryosining ösiq qamişzor, yulğunzor oralab ötgan irmoqlari jimirlab, kun tuşgan közgu kabi tovlanadi.

Bir tutam jussa nogoh quloğiga çalingan pişqiriqdan sergaklanib ortiga ögirildi. Kördiki, qinğir-qiyşiq, tuproqlari köpçigan  yöl böylab uç sipohi  bedovlarini öynoqlatib, tevarakka nopisand köz taşlab kelardi. Kahrabo qadalgan simbotus sallasi, çirozlari zarhal yaktagi, serbezak kamari amaldorlar qavmiga xosligini  uqtirib turgan zot ot jilovini torta-torta dağal bir tovuşda söradi.

– Ey çöpon, imom Abu Mansurning uyi qa­yerda? Bilsang, körsat bizga.

Çöpon quyuq daraxtzor ortidagi past-ba­land xonadonlar tomon işora qildi.

– Şu yöldan töğri yurgaysiz. Söl tarafda, qari qöştut qabatidagi uy. Tomi past, eşigi kiçik.

Yelkalariga öq-yoy, bellariga qiliç osgan ikki navkar tulporlari boşini öşa yoqqa burdi. Ammo amaldor nusxa otliq yöl körsatuvçiga hanuz savolçan tikilib turar, közlari ğazabnok yiltillar edi.

– Biz Qalʼayi qasr mulozimlarimiz, nahotki payqamading?

– Ha, payqadim, – boş irğadi çöpon, – pişqiriqlardan payqadim.

– Pişqiriqlardan?!

– Ha, xöb boqilgan jonivorlar Qalʼayi qasrda bölgay, alar özgaça pişqirgay.

Amaldor aytilgan gap maʼnosini anglab-ang­lamay otining yoliga, terlagan sağriniga tezgina köz yugurtib oldi. Tanigan bölsang, nega ehtirom izhor etmaysan, demoqçi edi u aslida. Lekin Qalʼayi qasrning barça mulozimlari kabi odamdan ham köra otini yaxşi körardiki, çöpon bedovimni maqtadi, degan xayolda yayrab ketdi. Ustiga-ustak, ortiqça izzattalablikka vaqt ham yöq edi: tezroq muhim topşiriqni ado etiş lozim.

– Farosatli odamga öxşaysen, – dedi qam­çi dastasi bilan kalta kuzaklangan soqolini bahuzur qaşlab, – xöp, hali uçraşarmiz.

Har uçovi körsatilgan manzil tomon ot yörttirib ketdi. Ortlaridan quyuq çang-tözon kötarildi.

Ular izidan qarab qolgan bir tutam jussa ohista piçirladi:

– Ey, rahmli va mehribon Parvardigor! Hikmating­ning, himmatingning çek-çegarasi yöq. Abu Mansur qulingning qadrini nomidan ham, tomidan ham baland qilding. Ul ğaribingga ato etilgan neʼmatlar şuk­ronasini qilmoqqa imkon ber. Nogoh jonini olma!

Uning asl yoşini biliş qiyin: ellikning etagidan tutgan bölsa-da,  ozğin, çayir jussasi, yakkam-dukkam oq oralagan siyraktob soç-soqoli, tetik, ildam xatti-harakatlari yigitlarga xos, quyuq qoşlar ostidan öyçan, sinçkov boquvçi közlar, qirra burun, börtiq yanoqlar çehrasiga xuşsuratlik, xuşfeʼllik baxş etib turadi.

Çöpon qorni töyib bir-biriga suykalayotgan qöy-qözilarini yalanglikdan haydab çiqarişga çoğlandi. Ammo şu payt otlarini yörttirgança qaytib kelayotgan haligi sipohilarga közi tuşdi. Öşa izzattalab mulozim unga yaqin kelişi bilan bedovidan sakrab tuşdi. Asov ot jilovini navkarlardan biri epçillik bilan ilib oldi.

– Assalomu alaykum, hazrat! – mulozim qöyboqar qarşisida ehtirom bilan tiz çökdi.

– Va alaykum assalom!

– Bizni keçiring, hazrat, sizni tanimay badfeʼl­lik körsattuk. Ming bor uzr.

– Neçun uzr söraysiz, inim. Kamina sizlarni endigina körib turibdi.

Adaşmadimmi tağin, deganday amaldor ilkis boş kötarib qarşisiga qaradi. Qaradi-yu, yana közlarini yerga olib qoçdi: “Yöq, öşa-ku!”

– Biz andak avval sizga yöliqqandik. Beodoblik, behurmatlik körsattuk.

– Balki… ammo men faqatgina jonivorlar pişqiriğini eşitib edim.

– Hazrat, pişqirgan biz edik, ötinaman, bir qoşiq qonimizdin keçing, – yalinçoq tovuşga zör berdi amaldor, – bizni duoyi bad qilmang.

– Xöp, siz istaganday böla qolsin, örningizdan turing, bötam, – dedi hazrat boş irğab, – Abu Mansurni ne maqsadda izlab yurgaysiz?

Amaldor qad rostlab qölini köksiga qöydi.

– Xabaringiz bordir, uç kun avval Buxorodan Samarqandga yangi hokim tayin etildi. Hokimimiz Xolid Xalaj sizni Qalʼayi qasrğa çorlaydur.

– Maqsadi ne ekan?

– Hukmdorimiz Samarqand ulamolari ila ta­nişmoq niyatida.

– Vo ajab! – Abu Mansur miyiğida kuldi, – Hukmdor deganlari avval raʼiyat ila tanişib, söng lavozimğa ötirmaydimu?

Amaldor atrofiga, ulovlari ustida hurpayib ötirgan ikki yasovul tomonga öğrinça qarab qöydi. Söng:

– Indin peşindan söng Qalʼayi qasrda ulamo­lar uçun ziyofat dasturxoni yozilgay, – dedi göyo imomning kinoyasini sezmaganday, – hukmdorimiz sizni alohida taklif etmiş.

– Qalʼayi qasr bu yerdan ikki toş masofada, illo, eşagim ham, men ham qarib qoldik.

– Hazrat, Moturid oqsoqoliga tayinlangan. Sizga ulov, yöl xarajatlari hozir qilgay.

Abu Mansur zarang tayoğiga suyangan köyi bir zum öyga toldi. Söng:

– Bilmadim, inim, bilmadim, – dedi boş çayqab, – betobmen. Qalʼaga bormoqqa yaramasam kerak. Lek ul kişining taklifini qabul qildim. Hokimingizğa şunday deb yetkazing.

Amaldor boş egib, qölini köksiga qöyib orqaga tisarildi.

(Davomini jurnalimizning 2022-yil 1-sonidan öqiysiz)

“Yoşlik” jurnaliga obuna böling · indeks 822

Obuna haqida

Izohlar

Hozirça izoh yöq. Birinçi bölib fikringizni yozing.

Siz nima deysiz?

Izoh tahririyat körib çiqqaç, eʼlon qilinadi.

Şu ruknda köp öqilganlar

Barçasi (258)

Suv. Hikoya

– Öz oyoği bilan jildirabgina kelmagan suv suvlik qiladimi?! Ketaman bu Cahroyi kabirdan… ketama-an-n! Dilşod şunday deya örnidan sapçib turdi-yu, derazadan taşqariga termildi. U avval hovlisidagi qovjirab qolgan…

“Eynşteyn jumboği”

Dekabrning asov şamoli tun bağrida özini har yonga urib, böriday uvillaydi. Uylar ham sovuqdan junjikkanday bağridagi çiroqlarini öçirib, şamolga jör bölib, qoranği tun vajohatini yanada orttiradi. Biroq şu imoratlar…

Uluğbek Hamdam. Yöl (falsafiy roman

Men bir ojiz tomçiman, ammo yuragimda ummon soğinçi yaşaydi. Mavlono Rumiy TUŞDAN OLDINGI VOQEA Ovoz keldi! Ovo-o-oz!.. Eşityapsizmi, ğoyibdan bir ovoz keldi! Dunyolarni töldirib emas, yöq, balki yöl kabi uzun, yöl kabi…