5 daqiqada öqiladi

358 marta körilgan

Röyo

Zebo Sobirova

(Hikoya)

…u quşday uçib keldimi yo kimdir taşlab ketdimi, bu sinoatni anglab ulgurmasdan odamlar girdobiga singidi-ketdi. Hamma joy ğalati. Hamma narsa özgaça. Göyo özga olamga tuşib qolgan-u, nima qilarini, nima gapirarini bilmaydi. “Odamlarning köpligiga qaraganda bu yer bozor, şekilli”, degan öy keldi xayoliga. Nima bölsa bölar. Notaniş bu joylarni bir aylanib, körgilik narsa topsa-yu köngil yozsa nima ketdi undan. “Bir köraylik-çi, nimalari bor ekan?” U borar ekan odamlar ğuj-ğuj bölgan, körinişidan juda allambalo narsalar sotadigan dökon oldida töxtadi va u ham bunga qiziqsindi. Tur­naqator tizilganlarning orasida bir çiroyli juvon, ayniqsa, eʼtiborini tortib, özgaça körinib ketdi. Endi unda odamlar bu dökon oldida nimaga tizilib turişganini bilişdan köra ayolni yaqinroqdan köriş iştiyoqi ortdi. “Ö-hö, uning navbatiga oz qolibdi-ku, men esa ança orqa­daman”. U şuni öylarkan, içkaridan bir odam çiqdi-da, baland ovozda dedi:

– Oralaringda tarozi işiga tuşunadiganlar bormi? Bölsa, marhamat, işimizni osonlaştirib, yordamini ayamasin!

– Men! Men ustaman! – u qölining kötari­lişiga özi ham hayron boqarkan, “özi heç tarozi tuzatganmanmi, nega bunday dedim”, ötkazdi xayolidan.

– Şu kişiga yöl beringlar! – içkaridan çiqqan kişi navbatning oxiri tomoniga qöl çözarkan, göyo qöli yetadi-yu bir urinişda uni odamlar orasidan “suğurib” oladiganday tuyulardi.

Uni içkariga boşlar ekan, yelkasiga qoqib-qoqib qöydi. Dökonning kiraverişi unçalik yoruğmas, nima bor-yöqligi ham aniq bilinmas, şam xiragina nur soçardi. Şunça odam bu qoronği joyga nima istak bilan keldi ekan-a? Tavba! Bir tomonda oq qoğozga öralgan katta qoplar, boşqa tomonda qora qoğozga öralgan sal kiçikroq qoplar. Nima bor ekan-a içida?

U xayollari bilan bölib, dökonga nimaga kirgani esidan çiqdi. Dökondor unga tarozini körsatdi. Qarasaki, bir pallasi tuşib qolgan tarozi. Uni bir pastda tuzatib qöyaman, öyladi u. Yöğ-e, ustaçilikni biroz çözmasa bölmaydi, öşa suluv ayolni yaqindan köraman, ovozini eşitaman deb kirgan bu joyga. Işlarni biroz çözmasa bölmaydiyov…

Tarozini tuzata boşlarkan, dökondor boşqa tarozini oldiga qöyib, xaridorga kiravering işorasini berdi. Semiz, körinişidan sovuq va qöpol bir kişi kirib keldi. “Menimça, bu kişi öşa gözaldan ikki yo uç kişi oldinda edi” xayolidan ötkazdi. Öşa sovuqning ovozi ham sovuqqina dörilladi:

– Menga bir kilo savob torting.

“Nima dedi?” – Uning xayol quloğini ding qildi bu savdo. Balki şu nomdagi mahsulotdir, öyladi içida. Nima bölsa bölar, qöşib qöydi yana içida. Keyingi sörov yana-da dahşatli böldi:

– Öşaning yoniga ikki kilo gunohdan ham torting. Maylimi?

“Nima dedi? Gunoh?! Ikki kilo? Tortilgan gunoh? Hazil qilyaptimi bu sovuq? Savoli özidan battar-a?”

– Bölmaydi, aka, ikki kilo ham, bir kilo ham yöq. Tarozimiz buzilgan. Ana ustaga aytganmiz, tuzatyaptilar. Hozirça, şu bir kilo savobni olib tura qoling. Istasangiz mana, ikki kilo?

– Iya, boşimga uramanmi ikki kilo­n­gizni?! Özingizga siylov?

Sotuvçi xaridorga “mahsulot” örab berarkan “kelib turing”, dedi.

– Kelmayman, agar keyingi gal kelganimda gunohni ortiği bilan bermasangiz, qaytib qa­dam qöymayman dökonizga.

Nimalar bölyapti özi? Tuş bölsa tezroq uyğonay! Tavba! Öpkalaşini-çi! Jinnimi?

U bu yerdagi körgan-u eşitayotgan-u ang­lolmayotganini fikrlamay turib hassaga tayangan çol qoralandi. “Otaxon, sizdan oldingi xaridor esini yeb qöyibdi, purmaʼno sözlaringizdan ay­ting, meni özimga qaytaring, otaxon!” içida iltijo qilarkan, lablari qimirladi.

– Menga bir kilo gunoh ber, – deya sotuvçi oldiga tanga taşladi çol.

– Iya-iya, boboy, tinçlikmi? Zörsiz-ku! Savob qança bölsin?

– Keragi yöq, – qöl siltadi çol.

– Naga? Naga kerakmas, boboy?

– Yigitligimni eslay, bir gunohlay deyappanda, bola! Ol muni! – Çol pulga işora qildi.

– Boboy, bugun gunohtarozi buzilgan, ertaga keling. Usta çaqirganman. Pulizni olib keting.

– Ustami? Tez tuzatsin. Köp kuttirmasin. Pul… pul sanda qolsin. Xabar qil.

Qariya ketarkan uning quloği qabul qilgan sözlarni miyasi ziddiyatlardi. “Töxtang, axir, siz…” aytilmagan sözlar içida qoldi.

– Menga şu pulga yetadigan qimmat narsangizdan berarkansiz, dadam aytdi, – yugurib kelgan bola nafasini yuta-yuta zörğa gapirdi.

– Dadangga bu pulga böladiganni ölçaydigani buzilibdi, kerak bölsa arzonidan berarkanlar degin, dedi sotuvçi.

– Yöq, arzoni şartmas ekan…

Bola uf-uflab çiqib ketarkan, sotuvçi uni töxtatdi.

– Ma, buni ol. Heç kimga körsatmay, köyla­gingga örab ket. Dadang meni örtoğim bölgani uçun taroziga tortmay beraman. Aytib qöy dadangga, gunoh ölçaydigan tarozisi buzilibdi, döstim bölgani uçun beryapman, dedi deb qöygin, – sotuvçi bu işidan mağrurona qa­dam olarkan ustaga yaqinlaşdi.

– Bugun tayyor qilasizmi, usta? Qarang, qança oluvçilarimni bekor jönatyapman. 

U muzlab qolganday tilini aylantira olmas, hozir u agar uxlayotgan bölsa kimdir turib uyğotib yuborişini istar, yo öng bölsa… yöq, buni öylaş…

Birdan ostonada öşa gözal ayol paydo böldi va rastaga yaqinlaşdi. “Uning kelişi, uning ovozi meni bu bemaʼni dunyodan… tuşdan qutqaradi. Sening ovozing özingday. Ha, özingday dilbar va mayin ovozing qutqaradi meni bu yerdan. Gapir! Meni özimga keltir! Gapir! Seni tinglamoq istayman..” yodidan keçayotgan sözlarni yonidagi gözalga aytmoq istagida oğiz juftlaşga tayyorday qadam taşlamoqçi edi…havoda qotdi…

– Hasad uruği topiladimi?

“Nima dedi bu? Hasad uruği deyaptimi?.. Nahot bu ham öşalardan biri bölsa? Uning yoruğlik, najot istab turgan ötinçlarini özi­ning, közining, sözining rangidan-da qora jarlikka itardi göyo…

– Bor, yaxşi qiz, bor. Nega bölmas ekan? Siz uçun topamiz-da! Qanaqasidan bölsin? Bir yillikmi yo köp yillik?

– Bir yillik. Hozirça şu böladi, – sumkasidan tanga olib uzatdi.

– Sizga ön gramm qöşib beraman, gözal ekansiz, – sotuvçi irşaydi.

Gözal esa bitta kulib qöydi-da, qanday qilib kelgan bölsa, şunday nozlana-nozlana çiqib ketdi.

Yöqqq!.. Endi bunisiga çidab bölmaydi! Bu yerning kulini kökka sovuraman! Yöq, uning kulini kökka sovurib bölmaydi! Kök butun yerniki. Uni butunlay yöq qiliş kerak! Bilma­dim! Bilmadim!.. Nega bilmayman? Tamom!

U şu yerdagi xira yonayotgan şamni olib qoğoz qoplarga qarata otdi. Yöq, oldin bu tarozini çil-çil qiliş kerak. Qani endi gunohni savobdan oğir ölçab körsin-çi!

U taşqariga odimladi. Dökondor “uşlang­lar”, deb baqirar, olomon esa unga yopirilişga şay edi. U “Endi öldim, lek bu dökonni yöq qildim”, deb özini odamlar qurşoviga otdi. Tanasi yengil uçar, xuddi qanot ösib çiqqanday qöllarini ikki yonga yoyardi. Birdan nimadir qarsillab tuşdi.

Közini oçdi.

– Yaxşiyam, tuş ekan… – dedi-da yoqasiga tuflab qöydi…

Zebo SOBIROVA,

Oliy adabiyot kursi magistranti

“Yoşlik” jurnaliga obuna böling · indeks 822

Obuna haqida

Izohlar

Hozirça izoh yöq. Birinçi bölib fikringizni yozing.

Siz nima deysiz?

Izoh tahririyat körib çiqqaç, eʼlon qilinadi.

Şu ruknda köp öqilganlar

Barçasi (258)

Suv. Hikoya

– Öz oyoği bilan jildirabgina kelmagan suv suvlik qiladimi?! Ketaman bu Cahroyi kabirdan… ketama-an-n! Dilşod şunday deya örnidan sapçib turdi-yu, derazadan taşqariga termildi. U avval hovlisidagi qovjirab qolgan…

“Eynşteyn jumboği”

Dekabrning asov şamoli tun bağrida özini har yonga urib, böriday uvillaydi. Uylar ham sovuqdan junjikkanday bağridagi çiroqlarini öçirib, şamolga jör bölib, qoranği tun vajohatini yanada orttiradi. Biroq şu imoratlar…

Uluğbek Hamdam. Yöl (falsafiy roman

Men bir ojiz tomçiman, ammo yuragimda ummon soğinçi yaşaydi. Mavlono Rumiy TUŞDAN OLDINGI VOQEA Ovoz keldi! Ovo-o-oz!.. Eşityapsizmi, ğoyibdan bir ovoz keldi! Dunyolarni töldirib emas, yöq, balki yöl kabi uzun, yöl kabi…